วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์บทเพลงไทยสากลประเภทเพลงปลุกใจเพื่อเสริมสร้างสำนึกความรักชาติ (2) นำเสนอแนวทางการถ่ายทอดบทเพลงไทยสากลประเภทเพลงปลุกใจเพื่อเสริมสร้างสำนึกความรักชาติ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ คือการวิเคราะห์เนื้อหา การสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญและการสนทนากลุ่ม ผลการวิจัยพบว่า บทเพลงไทยสากลประเภทเพลงปลุกใจระหว่าง พ.ศ. 2453 – 2554 มีเนื้อหาสาระที่เกิดจากการเชื่อมโยงเกื้อหนุนของพลานุภาพแห่งความศรัทธาเชื่อมั่นใน “กษัตริยานุภาพ” และความซาบซึ้งชื่นชมใน “สุนทริยานุภาพ” อันประกอบด้วยอานุภาพที่เกิดจากคุณค่า อานุภาพที่เกิดจากบทบาทหน้าที่ อานุภาพที่เกิดจากการสร้างความสัมพันธ์และอานุภาพในการพัฒนา ซึ่งกอปรด้วยคุณค่าทางวรรณศิลป์และดุริยางคศิลป์ที่ได้ปรับเปลี่ยนไปตามรสนิยมของผู้ฟังและสัมพันธ์กับบริบททางการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ สังคมและวิกฤตการณ์ต่างๆในแต่ละช่วงเวลา พลานุภาพที่เกิดขึ้นมีบทบาทหน้าที่เพื่อเสริมสร้างให้เกิดการพัฒนา การตระหนักรู้ และการกระทำของบุคคล ชุมชนและสังคมในการแสดงออกถึงความรักชาติ นั่นคือความสามัคคีและการเห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าส่วนตน แนวทางการถ่ายทอดวิถีแห่งการพัฒนาที่มีประสิทธิภาพ คือ การถ่ายทอดผ่านสื่อสาธารณะ การจัดกิจกรรมพิเศษ เช่นการประกวด การแสดงคอนเสิร์ต และการนำไปบูรณาการใช้ในระบบการศึกษา