วิทยานิพนธ์ (ภ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

วัตถุประสงค์ สร้างแบบจำลองทางเภสัชจลนศาสตร์ประชากรที่ใช้หาเคลียแรนซ์ (CL/F) ของยา ทาโครลิมุส ในผู้ป่วยไทยที่ได้รับการปลูกถ่ายไต วิธีดำเนินการวิจัย เป็นการวิจัยเชิงพรรณาแบบศึกษาย้อนหลัง และไปข้างหน้าในผู้ป่วยปลูกถ่ายไต ที่ได้รับยาทาโครลิมุส จำนวน 77 คน ที่มารับการรักษาที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย โดยเก็บข้อมูลระดับความเข้มข้นยาในเลือด จากเวชระเบียนในการปฏิบัติงานประจำในคลินิกปฏิบัติ และเก็บข้อมูลระดับความเข้มข้นยา จากการเก็บตัวอย่างเลือด (จำนวน 26 คน) ตรวจระดับยาที่เวลาก่อน และหลังรับประทานยา 1, 2, 4, 6, 8 และ 12 ชั่วโมง ค่าระดับความเข้มข้นยาทาโครลิมุส ทั้งหมด จำนวน 959 ตัวอย่าง ถูกนำมาวิเคราะห์หาแบบจำลองทางเภสัชจลนศาสตร์ประชากรด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ Nonlinear Mixed Effect Model (NONMEM) ผลการศึกษา แบบจำลองทางเภสัชจลนศาสตร์ประชากรที่เหมาะสมกับข้อมูล คือ one compartment model with first order absorption กลุ่มประชากรมีค่า CL/F ของยาทาโครลิมุสเฉลี่ย เท่ากับ 21.3 ลิตร/ชั่วโมง ปัจจัยที่มีผลต่อ CL/F อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ระยะเวลาที่ได้รับยาทาโครลิมุส (p<0.05), ระดับฮีโมโกลบิน (p<0.05) และระดับอัลบูมิน (p<0.05) สมการทางเภสัชจลนศาสตร์ประชากรที่ใช้หาค่า CL/F ของยาทาโครลิมุส คือ CL/F = 100 x DOT-0.0698 x HB-0.498 และเมื่อวิเคราะห์แบบจำลองปัจจัยที่มีผลต่อเคลียแรนซ์ของยาเชิงเส้นตรง ได้สมการที่ง่ายต่อการนำไปใช้ คือ CL/F = 39.4 – 0.955 HB – 0.00194 DOT – 1.59 ALB โดยที่ CL/F คือ เคลียแรนซ์ของยาทาโครลิมุส (ลิตร/ชั่วโมง), DOT คือ ระยะเวลาที่ได้รับยาทาโครลิมุส (วัน), HB คือ ระดับฮีโมโกลบิน (กรัม/เดซิลิตร) และ ALB คือ ระดับอัลบูมิน (กรัม/เดซิลิตร) ระยะเวลาที่ได้รับยา ระดับฮีโมโกลบิน และระดับอัลบูมิน เป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อ CL/F ของยา ทาโครลิมุสอย่างมีนัยสำคัญ จึงควรคำนึงถึงปัจจัยเหล่านี้ เมื่อต้องการปรับขนาดยาทาโครลิมุสในผู้ป่วย ปลูกถ่ายไต