วิทยานิพนธ์ (ภ.สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2546

จากปัญหาเศรษฐกิจที่มีผลกระทบต่อธุรกิจบ้านจัดสรรอย่างต่อเนื่อง หลายโครงการได้นำแนวคิดด้านการส่งเสริมคุณภาพชีวิต และสิ่งแวดล้อมที่ดีมาใช้ในการดึงดูดใจลูกค้า โดยเฉพาะการนำ “น้ำ” เข้ามาเป็นจุดขายของโครงการซึ่งถือว่า เป็นแนวโน้มที่กำลังได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิด ประโยชน์ และสภาพปัจจุบันของการใช้พื้นที่รับน้ำในรูปแบบต่างๆ ของหมู่บ้านจัดสรรในเขตกรุงเทพฯและปริมณฑล เพื่อสรุปแนวทางการใช้น้ำในการวางผังบริเวณ และการออกแบบภูมิสถาปัตยกรรม ด้วยวิธีการสำรวจ สังเกตการณ์ ร่วมกับการวิเคราะห์ผังโครงการ ใช้แบบสอบถาม และสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง โดยใช้การสำรวจสภาพปัจจุบันทั้งหมด 20 โครงการ กระจายไปตามเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล พบว่ามีการใช้น้ำเป็น 2 ลักษณะใหญ่ๆ คือน้ำแบบบึงเส้นยาว 15 โครงการ และ น้ำแบบบึงเป็นจุด 5 โครงการ ผลการศึกษาพบว่า แนวคิดในการนำน้ำมาเป็นองค์ประกอบของการวางผังหมู่บ้านจัดสรร เนื่องจากน้ำช่วยให้โครงการบ้านจัดสรรมีสภาพแวดล้อมที่ดีและสวยงาม ลดต้นทุนการถมที่ดิน ลดต้นทุนในการพัฒนาที่ดิน ตลอดจนนำมาใช้เป็นกลยุทธ์ทางการตลาดได้เป็นอย่างดี สำหรับประโยชน์ของการใช้น้ำต่อผู้อยู่อาศัยมีหลายด้าน ได้แก่ สุนทรียภาพ นิเวศสิ่งแวดล้อมและวิศวกรรม นันทนาการ เศรษฐกิจและสังคม และวัฒนธรรม ส่วนประโยชน์ต่อผู้ประกอบการและผู้ดูแลโครงการ ได้แก่ ช่วยแก้ปัญหาที่ลุ่มต่ำ/ป้องกันน้ำท่วม เป็นกลยุทธ์เพื่อใช้เป็นจุดขายของโครงการ ลดต้นทุนของโครงการ อีกทั้งค่าดูแลรักษาและพัฒนาภูมิทัศน์ที่สร้างความพึงพอใจอื่นๆ ช่วยประหยัดค่าน้ำประปาภายในโครงการ และลดภาระการจัดการค่าใช้จ่ายส่วนกลางเกี่ยวกับพื้นที่น้ำ ผลการศึกษาได้ข้อสรุปว่า ผู้ออกแบบที่ใช้น้ำในการวางผังโครงการ ควรคำนึงถึงข้อดีและข้อจำกัดของน้ำทั้ง 2 ลักษณะว่าส่งผลต่อวิถีชีวิตของผู้อยู่อาศัยในโครงการอย่างไร ควรมองเห็นน้ำได้จากถนนหลักของโครงการ ชายฝั่งควรมีลักษณะโค้งอิสระ เพื่อให้ดูเป็นธรรมชาติ และมีน้ำเลื้อยลัดเลาะไปตามแปลงที่อยู่อาศัย อีกทั้งควรมีการกำหนดบริเวณสำหรับการประกอบกิจกรรมนันทนาการทางน้ำที่ชัดเจน สอดคล้องกับความต้องการของผู้อยู่อาศัย ส่วนผู้ประกอบการหรือผู้ดูแลโครงการ ควรคำนึงถึงประโยชน์ของน้ำจากความต้องการของผู้อยู่อาศัย ไม่ควรห้ามผู้อยู่อาศัยประกอบกิจกรรมนันทนาการทางน้ำ แต่ควรจัดให้อยู่ในบริเวณที่ควบคุม ตลอดจนคำนึงถึงการป้องกันอันตรายจากการประกอบกิจกรรมทางน้ำด้วย ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า น้ำในรูปแบบบึงเส้นยาวหรือบึงเป็นจุดเป็นแรงดึงดูดใจที่สำคัญในการตัดสินใจเลือกซื้อแปลงที่ดินในโครงการบ้านจัดสรร