วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

อาคารขนาดใหญ่ ประเภทอาคารอยู่อาศัยรวมเป็นอาคารประเภทหนึ่งที่มีความเสี่ยงที่จะเกิดอัคคีภัยเพราะมีลักษณะการใช้งานและกิจกรรมภายในอาคารที่หลากหลาย มีการก่อสร้างเป็นจำนวนมาก ปัจจุบันเส้นทางอพยพหนีภัยตามกฎหมายครอบคลุมลักษณะอาคารในความหมายกว้างมีข้อกำหนดให้มีรูปแบบลักษณะเดียวกันทั้งหมด ไม่สอดคล้องกับขนาดของอาคารที่มีความจุคนแตกต่างกัน การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมกฏหมายที่มีผลบังคับใช้เกี่ยวกับการออกแบบเส้นทางอพยพหนีภัยอาคารขนาดใหญ่ ประเภทอาคารอยู่อาศัยรวมในปัจจุบันและศึกษารวบรวมทฤษฏีข้อกำหนดของต่างประเทศ โดยแบ่งอาคารออกเป็น 4 จำพวกตามขนาด พื้นที่ ความสูงของอาคารโดยสร้างแบบจำลอง 3 ลักษณะเพื่อพิจาณาถึงจำนวนความจุคนของอาคาร ได้แก่ 1) อาคารที่มีห้องพักอยู่ด้านเดียวของช่องทางเดิน 2) อาคารที่มีห้องพักอยู่ 2 ด้านของช่องทางเดิน 3) อาคารที่มีห้องพักอยู่รอบแกนกลางของอาคาร นำข้อมูลไปเปรียบเทียบกับข้อกำหนดของต่างประเทศ สัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญแบบเฉพาะเจาะจง รวบรวมความคิดเห็นและข้อเสนอแนะ เพื่อได้แนวทางในการออกแบบเส้นทางอพยพ หนีภัยที่สามารถปฏิบัติได้อย่างปลอดภัยและสอดคล้องกับขนาดอาคารที่มีความจุคนต่างกัน จากการศึกษาสรุปได้ว่า การออกแบบเส้นทางอพยพหนีภัยให้เหมาะสมกับจำนวนคนในอาคารแบ่งได้เป็น 1) อาคารพื้นที่ 2,000 ตร.ม. ถึงน้อยกว่า 4,000 ตร.ม. และมีความสูงไม่เกิน 4 ชั้น หรือความสูงน้อยกว่า 15 ม. 2) อาคารพื้นที่ 4,000 ตร.ม. ถึงน้อยกว่า 10,000 ตร.ม. มีความสูงไม่เกิน 4 ชั้น หรือความสูงน้อยกว่า 15 ม. 3) อาคารพื้นที่ 1,000 ตร.ม. ถึงน้อยกว่า 4,000 ตร.ม. และมีความสูงเกิน 4 ชั้นขึ้นไป หรือความสูง 15 ม. ถึงน้อยกว่า 23 ม., 4) อาคารพื้นที่ 4,000 ตร.ม. ถึงน้อยกว่า 10,000 ตร.ม. และมีความสูงเกิน 4 ชั้นขึ้นไปหรือความสูง 15 ม. ถึงน้อยกว่า 23 ม. ข้อเสนอแนะแนวทางการออกแบบเส้นทางอพยพหนีภัย อาคารขนาดใหญ่ประเภทอาคารอยู่อาศัยรวม ควรมีการออกแบบที่สอดคล้องกับขนาดพื้นที่และความสูงอาคารที่มีจำนวนคนแตกต่างกัน และควรให้มีทางเลือกในการออกแบบให้สามารถปฏิบัติได้อย่างปลอดภัย บุคคลผู้ที่เกี่ยวข้องควรให้ความสำคัญกับประเด็นดังกล่าว นอกจากนี้ควรมีการศึกษาแนวทางการออกแบบเส้นทางอพยพหนีภัยสำหรับอาคารขนาดใหญ่พิเศษ อาคารสูงและอาคารที่มีลักษณะการใช้งานประเภทอื่นๆ ต่อไป