วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

ศึกษาบริบทของเดี่ยวจะเข้เพลงกราวใน ทางครูนิภา อภัยวงศ์ ศึกษาประวัติชีวิตของครูนิภา อภัยวงศ์ และวิเคราะห์สังคีตลักษณ์และกลวิธีพิเศษของเดี่ยวจะเข้เพลงกราวในทางครูนิภา อภัยวงศ์ ผลการวิจัยพบว่า เพลงเดี่ยวกราวในถือเป็นเพลงเดี่ยวสูงสุด ที่นักดนตรีผู้ที่ได้รับการถ่ายทอดจากครูนั้น ถือว่าเป็นผู้ที่มีวุฒิภาวะ วัยวุฒิและคุณวุฒิเหมาะสม และได้รับความไว้วางใจจากครู เดี่ยวจะเข้เพลงกราวในมีความพิเศษในลักษณะของการดำเนินทำนอง มีการใช้กลวิธีพิเศษต่างๆ ของจะเข้ครบทั้งหมด ครูนิภา อภัยวงศ์เป็นนักร้องนักดนตรีที่เกิดในสมัยรัชกาลที่ 6 ได้รับการเลี้ยงดูจากพระสุจริต-สุดา (เปรื่อง สุจริตกุล) พระสนมเอกในรัชกาลที่ 6 และมีโอกาสเข้ามาอยู่ในวัง และได้เรียนขับร้องและเครื่องสายไทยจากบรมครูทางดนตรีไทยในวังหลายท่าน เคยรับราชการเป็นครูที่กรมศิลปากร และเคยถวายการสอนแด่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่โรงเรียนจิตรลดาและยังสอนดนตรีไทยให้กับมหาวิทยาลัยต่างๆ อีกด้วย จากการวิเคราะห์เดี่ยวจะเข้เพลงกราวใน ทางครูนิภา อภัยวงศ์ พบว่าเดี่ยวจะเข้เพลงกราวใน มีการลดเสียงมาจากทำนองปกติ 1 เสียง และใช้โทน รำมะนาตีหน้าทับกราวนอกกำกับจังหวะ เดี่ยวจะเข้เพลงกราวในมีกลุ่มลูกโยนเสียงต่างๆทั้งหมด 6 กลุ่มลูกโยน พบลักษณะเฉพาะของเดี่ยวจะเข้เพลง-กราวใน ทางครูนิภา อภัยวงศ์ 6 ประการ ประการแรก พบการดำเนินทำนองโดยใช้การสะบัดสามเสียงเป็นชุด ประการที่สอง พบการดำเนินทำนองโดยการขยี้ทีละ 2 ชุดๆ ละ 6-7 พยางค์ ประการที่สาม พบการดำเนินทำนองโดยใช้การทิงนอยเป็นทำนองเชื่อมระหว่างทำนองที่มีความแตกต่างกันสองทำนอง ประการที่สี่ พบการดำเนินทำนองโดยการครวญแบบทอนสำนวนสามขั้นตอน ประการที่ห้า พบการดำเนินทำนองโดยการสะบัดเสียงเดียวท้ายห้องเพลงเพื่อกระชับจังหวะ และประการที่หก พบการดำเนินทำนองโดยใช้การสะบัดสองเสียงกลางห้องเพลง