วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

ธุรกิจสปาคือการบริการที่มุ่งเน้นการผ่อนคลายให้ผู้ใช้บริการหายจากอาการเหนื่อยล้าจากความเครียด การออกแบบแสงสว่างเป็นปัจจัยที่สำคัญที่ส่งเสริมให้มนุษย์เข้าสู่ความผ่อนคลายตามธรรมชาติ วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้คือการแสวงหาหนทางในการสร้างความรู้สึกผ่อนคลาย ให้ผู้ที่มาใช้บริการสปาโดยการออกแบบระบบแสงสว่าง และสร้างสปาที่ใช้ระบบการให้แสงสว่างเพื่อส่งเสริมให้เกิดความรู้สึกผ่อนคลาย ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ตัวแปรสำคัญที่มีอิทธิพลต่อความรู้สึกผ่อนคลายคือ 1. ความส่องสว่าง 2. การปรับตัวของสายตา 3. สีของแสง ซึ่งยังต้องคำนึงถึงตัวแปรที่รบกวนความรู้สึกผ่อนคลายที่ผู้ออกแบบต้องหลีกเลี่ยงคือ แสงบาดตา ดังนั้นจึงต้องกำหนดทิศทางของแสงไม่ให้ผู้ใช้บริการมองเห็นแหล่งกำเนิดแสงโดยตรง นำตัวแปรที่ได้มาทดสอบโดยการสร้างสภาพแวดล้อมจริง และวัดผลด้วยการจัดทำแบบสอบถามจากกลุ่มผู้ที่ใช้บริการสปา 30 คน เพื่อนำมาวัดผลความพึงพอใจของผู้ที่ใช้บริการสปา จากนั้นนำผลที่ได้มาวิเคราะห์และประเมิณผลการวิจัย เพื่อให้เกิดเป็นองค์ความรู้ใหม่ในการออกแบบระบบการให้แสงสว่าง เพื่อส่งเสริมให้เกิดความรู้สึกผ่อนคลายในสปาได้ ปัจจัยและวิธีการที่ทำให้เกิดรู้สึกถึงความรู้สึกผ่อนคลายในห้องสปาคือ 1. ความส่องสว่างของห้องที่ตกลงบนพื้นที่ใช้งาน อยู่ระหว่าง 0.44-2.80 ลักซ์ 2. การหรี่แสงสว่างในห้องจากสว่างไปมืด 3. สีของแสงเมื่อหรี่แสงสว่างภายในห้องต้องใช้สีของแสงจากสีโทนร้อนไปสีโทนเย็นจนกระทั่งมืด มนุษย์รับรู้ปรากฏการณ์ของแสงใน 1 วัน ช่วงเวลาเย็นก่อนดวงอาทิตย์ตกดินเป็นช่วงเวลาที่เกิดความรู้สึกผ่อนคลาย ดังนั้นการออกแบบระบบการให้แสงสว่างให้สอดคล้องกับวิถีของธรรมชาติ จึงเป็นสร้างความรู้สึกผ่อนคลายที่แท้จริง