วิทยานิพนธ์(สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

ในปัจจุบันข้อกำหนดการจ้างออกแบบ โดยการประกวดแบบในโครงการก่อสร้างของภาครัฐ ยังไม่มีการกำหนดรายละเอียดและมาตรฐานจากหน่วยงานของภาครัฐหรือองค์กรวิชาชีพ ทำให้การดำเนินการประกวดแบบในปัจจุบันเกิดปัญหา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นการกำหนดเงื่อนไขการประกวดแบบ ซึ่งส่งผลกระทบต่อองค์กรวิชาชีพและผลงานการประกวดแบบที่ได้รับ จากการศึกษาเบื้องต้น พบว่าปัจจัยต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการประกวด อันได้แก่ มาตรฐาน การดำเนินการและการจัดทำเงื่อนไขการประกวดแบบ เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้โครงการประกวดแบบเกิดความน่าเชื่อถือ ได้รับความไว้วางใจจากสถาปนิก ซึ่งนอกจากจะทำให้เจ้าของงานได้ผลงานการออกแบบที่ตรงกับวัตถุประสงค์ของโครงการแล้ว ยังก่อให้เกิดการพัฒนาทางวิชาชีพ เกิดการแข่งขันที่เป็นระบบ และมีความยุติธรรมทั้งกับฝ่ายผู้จัดประกวดแบบและสถาปนิกผู้เข้าร่วมประกวดแบบ การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัญหาและสรุปปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับ แนวทางในการประกวดแบบ หลักเกณฑ์ในการการจัดทำเงื่อนไขการประกวดแบบ ตลอดจนการจัดทำมาตรฐานและการรับรองการประกวดแบบ เพื่อสรุปเป็นแนวทางในการจัดการประกวดแบบโครงการก่อสร้างของภาครัฐต่อไป โดยใช้การศึกษากฎหมายที่เกี่ยวข้องและมาตรฐานการประกวดแบบจากเอกสาร ศึกษาการดำเนินการประกวดแบบจากกรณีศึกษา รวบรวมความคิดเห็นและปัญหาจากแบบสอบถามสำนักงานสถาปนิกและรวบรวมความคิดเห็นเกี่ยวกับการดำเนินการ การกำหนดเงื่อนไข การกำหนดมาตรฐานและการรับรองการประกวด จากการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ ได้แก่ ผู้เข้าร่วมประกวดแบบ คณะกรรมการจัดการประกวด คณะกรรมการตัดสิน และ คณะกรรมการร่างมาตรฐานการประกวดแบบ ผลการศึกษาปัญหาและการเข้าร่วมประกวดแบบในปัจจุบัน พบว่ามีประเด็นปัญหาที่สำคัญได้แก่ การพิจารณาจัดโครงการประกวดแบบ เงื่อนไขการประกวดแบบ ความต้องการของผู้จัดการประกวดแบบ ขอบเขตของการทำงาน คณะกรรมการและเกณฑ์การตัดสิน โดยมีปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินการประกวดแบบและการจัดทำเงื่อนไขการประกวดแบบ คือ ระดับความสำคัญของโครงการ ประเภท ลักษณะการใช้สอยอาคาร วัตถุประสงค์ของโครงการและการจัดการประกวดแบบ แนวทางการตัดสินการประกวดแบบ และ งบประมาณ ส่วนปัจจัยที่มีผลต่อการจัดทำมาตรฐานและการรับรองการประกวดแบบ คือ การประยุกต์และบังคับใช้มาตรฐาน ความพร้อมของบุคลากร และผลกระทบของการจัดทำมาตรฐานต่อบทบาทขององค์กรที่เกี่ยวข้อง จากการศึกษาสรุปได้ว่า การประกวดแบบโครงการก่อสร้างของภาครัฐควรมีแนวทางการจัดการดังนี้ 1)มีการดำเนินการโดยเจ้าของโครงการที่มีความตั้งใจจริงในการจัดการประกวดแบบ 2)กำหนดเงื่อนไขในการประกวดแบบที่เป็นธรรมกับผู้เข้าร่วมประกวดแบบภายใต้กรอบมาตรฐานการประกอบวิชาชีพและสอดคล้องกับระเบียบการจัดจ้างภาครัฐ 3)องค์กรวิชาชีพควรมีส่วนในการสนับสนุนการจัดทำมาตรฐานและเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับการประกวดแบบ และ 4) การจัดตั้งองค์กรที่มีผู้เชี่ยวชาญในการให้คำปรึกษาแก่เจ้าของโครงการเกี่ยวกับการจัดการประกวดแบบ การกำหนดความต้องการของโครงการ และการกำหนดแนวทางในการตัดสิน เพื่อให้เกิดความเชื่อมั่นในการเข้าร่วมประกวดแบบและที่สำคัญคือภาครัฐได้ผลงานที่ตรงกับวัตถุประสงค์และความต้องการของโครงการอย่างแท้จริง