วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การศึกษาเชิงนิเวศน์ (Ecological study) ในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์รายวันกับการมารับการรักษาด้วยอาการระบบหายใจเฉียบพลันในประชากร อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง โดยเก็บรวบรวมข้อมูลตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2549 ถึง 28 กุมภาพันธ์ 2550 และวิเคราะห์ข้อมูลโดย Generalized Linear Model ผลการศึกษาเมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์แยกตามตำบลที่ผู้ป่วยอาศัยอยู่ โดยทำการปรับตัวแปร ด้วยวันของสัปดาห์ที่ผู้ป่วยมารับการรักษา และข้อมูลอุตุนิยมวิทยา พบว่าจำนวนครั้งของผู้ป่วย ที่มารับการรักษาด้วยอาการระบบหายใจเฉียบพลันทั้งหมดมีความสัมพันธ์กับปริมาณ SO₂ 24 ชั่วโมง ที่วัดได้จากสถานีตรวจวัดในพื้นที่ ต.แม่เมาะ และ ต.นาสัก ณ วันที่มารับการรักษาและ 2 วัน ก่อนมารับการรักษาตามลำดับ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p value < 0.05) จำนวนครั้งของผู้ป่วยที่มารับการรักษาด้วยอาการระบบหายใจเฉียบพลันทั้งหมดมีความสัมพันธ์กับปริมาณ SO₂ สูงสุด ที่วัดได้จากสถานีตรวจวัดในพื้นที่ ต.บ้านดง ที่ 2 วันก่อนมารับการรักษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p value < 0.05) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ในพื้นที่ อ.แม่เมาะทั้งหมด โดยทำการปรับตัวแปร ด้วยวันที่ผู้ป่วยมารับการรักษา ข้อมูลปริมาณ NO₂ และ PM₁₀ ที่เหมาะสมและข้อมูลอุตุนิยมวิทยา พบว่ากลุ่มผู้ป่วยที่มารับการรักษาด้วยอาการระบบหายใจส่วนบนอักเสบเนื่องจากการระคาย จำนวนครั้งของผู้ป่วยมีความสัมพันธ์กับปริมาณ SO₂ สูงสุดที่ 2 วัน ก่อนมารับการรักษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p value < 0.05) สรุปผลการศึกษาในครั้งนี้จะเห็นว่าพื้นที่ อ.แม่เมาะนั้นยังมีปัญหามลพิษอยู่ในระดับหนึ่งโดยเฉพาะผลกระทบที่มีต่อระบบหายใจของประชาชนอันเกิดจากการสัมผัสกับก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้งมีการเฝ้าระวังและแก้ไขอย่างต่อเนื่องเพื่อลดปัญหาดังกล่าว