ภาคเกษตรกรรมซึ่งเป็นภาคการผลิตที่สำคัญของประเทศไทยกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ในรูปของ ภัยแล้ง อุทกภัย การระบาดของโรคแมลง การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิที่ส่งผลต่อการทำการเกษตร น้ำเค็มรุกหรือพื้นที่ดินเค็มขยาย การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในลักษณะต่างๆ กำลังส่งผลกระทบโดยตรงกับภาคการเกษตรเนื่องจากพื้นที่การเกษตรส่วนใหญ่ของไทยเป็นระบบการเกษตรที่อาศัยน้ำฝนเป็นหลัก ทั้งนี้ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศแตกต่างกันออกไปแต่ละพื้นที่ ยางพาราเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศ พื้นที่เพาะปลูกส่วนใหญ่อยู่ในภาคใต้ เป็นแหล่งรายได้หลักของประชากร สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ระบุว่าในช่วง 100 ปีที่ผ่านมาอุณหภูมิของประเทศไทยสูงสุดเพิ่มขึ้น 0.026 เซลเซียส ส่วนอุณหภูมิเฉลี่ยลดลง 0.008 เซลเซียสต่อทศวรรษ โดยคาดการณ์ว่าในช่วง 20 ปีข้างหน้าอุณหภูมิสูงสุดจะไม่เพิ่มขึ้นจากเดิมมากนัก โดยอุณหภูมิเฉลี่ยจะอยู่ที่ 31-35 องศาเซลเซียส ส่วนอุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น พื้นที่ที่มีอุณหภูมิต่ำจะลดลง การวิเคราะห์ข้อมูลภูมิอากาศระหว่างปี ค.ศ. 1900 ถึงปี ค.ศ. 2005 โดยใช้ฐานข้อมูลของ Climate Research Unit (CRU) ระบุว่าปริมาณฝนตกรายเดือนและปริมาณฝนเฉลี่ยต่อปีมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น และมีความผันผวนของปริมาณฝนค่อนข้างสูง (สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร) จากการศึกษาความเหมาะสมของภูมิอากาศในการเพาะปลูกพืชในปัจจุบันและพยากรณ์ความเหมาะสมในอนาคตปี ค.ศ. 2050 ของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร พบว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจะมีผลต่อผลผลิตต่อพื้นที่ของยางพาราลดลงร้อยละ 11.13 เมื่อเปรียบเทียบกับค่าเฉลี่ยผลผลิตต่อไร่ในปัจจุบัน (สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร) การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจะก่อให้เกิดข้อจำกัดในการผลิตในภาคเกษตรมากขึ้น รวมทั้งระบบการเพาะปลูกยางพาราของเกษตรกร เนื่องจากเกษตรกรชาวสวนยางพาราไม่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ส่งผลให้รายได้ของเกษตรกรลดลง ดังนั้นเพื่อให้สามารถรักษาระดับรายได้และคุณภาพชีวิตของเกษตรกร การศึกษาการปรับตัวของระบบการเพาะปลูกยางพาราต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมุ่งเน้นที่จะศึกษาการรับรู้ถึงการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศของเกษตรกร นักวิชาการหรือผู้เชี่ยวชาญ รวมไปถึงแนวทางการปรับตัวของเกษตรกรชาวสวนยางพาราและความแตกต่างในมุมมองหรือความเข้าใจในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียโดยใช้แนวทางการวิเคราะห์กรอบแบบแผนความคิด (Mental Model Approach) ของเกษตรกรชาวสวนยางพารา และ ผู้เชี่ยวชาญหรือนักวิชาการ เพื่อสะท้อนความแตกต่างของการรับรู้และการตัดสินใจของทั้งสองกลุ่ม เพื่อนำมากำหนดเป็นนโยบายและมาตรการสนับสนุนให้เกษตรกรสามารถวางแผนการผลิตภายใต้ปัจจัยเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ กลุ่มตัวอย่างในการวิเคราะห์การรับรู้เกี่ยวกับความเสี่ยงหรือเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ประกอบไปด้วยผู้เชี่ยวชาญหรือนักวิชาการที่มีงานประจำหรืองานวิจัยในปัจจุบันที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกับการเพาะปลูกยางพารา เจ้าหน้าที่ของรัฐในหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือรับผิดชอบเกี่ยวกับยางพารา ทั้งในระดับประเทศ ระดับภูมิภาคและระดับท้องถิ่น ด้วยวิธีการสุ่มแบบสโนว์บอลเพื่อวิเคราะห์กรอบแบบแผนความคิดของนักวิชาการหรือผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 10 ราย เกษตรกรชาวสวนยางพาราในพื้นที่จังหวัดสุราษฎร์ธานีและจังหวัดนครศรีธรรมราชรวมทั้งสิ้น 80 ราย จากกลุ่มตัวอย่างเกษตรกรชาวสวนยางพาราในพื้นที่ที่ทำการปลูกยางพาราในจังหวัดนครศรีธรรมราชและจังหวัดสุราษฏร์ธานี ผลจากการสำรวจสถานภาพและพฤติกรรมการผลิตยางของเกษตรกรในจังหวัดสุราษฎร์ธานี และจังหวัดนครศรีธรรมราช พบว่าประสบปัญหาขาดแคลนแรงงาน ด้านฐานะทางเศรษฐกิจและฐานการผลิตของครัวเรือนนั้น เกษตรกรในจังหวัดสุราษฎร์ธานีดีกว่าเกษตรกรจังหวัดนครศรีธรรมราช ด้านการจัดการการผลิต เกษตรกรส่วนใหญ่ปลูกยางพันธุ์ RRIM 600 แต่ในระยะหลังประสบปัญหาต้นยางเป็นโรคยืนต้นตายอย่างต่อเนื่องทำให้หลายพื้นที่ในภาคใต้ต้องเลิกปลูกยางพาราและหันไปปลูกปาล์มน้ำมันแทน การสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มตัวอย่างด้วยคำถามปลายเปิดเพื่อที่ศึกษาการรับรู้ ความเข้าใจของเกษตรกรชาวสวนยางพาราและนักวิชาการหรือผู้เชี่ยวชาญ ต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในประเด็นต่างๆ ดังนี้ (1) คำนิยามหรือความหมายของ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ตัวแปรการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการรับรู้เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (2) วงจรผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อระบบการเพาะปลูกยางพารา (3) การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมปัจจัยทุนส่วนบุคคล (ปัจจัยคน ปัจจัยทางเศรษฐกิจ และปัจจัยทางธรรมชาติ) ที่ส่งผลกระทบต่อการรับรู้และการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และ (4) แนวทางการปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ จากการศึกษาพบว่าความรู้ความเข้าใจของเกษตรกรชาวสวนยางกลุ่มตัวอย่างเกี่ยวกับความหมายของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมีอยู่จำกัด โดยในภาพรวมเกษตรกรชาวสวนยางพารากลุ่มตัวอย่างและกลุ่มนักวิชาการหรือผู้เชี่ยวชาญระบุว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้ส่งผลกระทบต่อการเพาะปลูกยางพารา ในส่วนกรอบแบบแผนความคิดของผลกระทบการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อการระบบเพาะปลูกยางพารา ทั้งสองกลุ่มมีกรอบแบบแผนความคิดของผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่แตกต่างกัน กรอบแบบแผนความคิดของนักวิชาการหรือผู้เชี่ยวชาญยังมีความซับซ้อนกว่ากรอบแบบแผนความคิดของเกษตรกรชาวสวนยางพารา โดยมองผลกระทบการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่จะก่อให้เกิดโรคต่างๆ ขึ้นที่จะเกิดขึ้นควบคู่ไปกับผลกระทบทางด้านรายได้ ในขณะที่เกษตรกรชาวสวนยางพารามองผลกระทบการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศผ่านทางรายได้เพียงอย่างเดียว ในด้านของการปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ จากการศึกษาพบว่าความรู้เกี่ยวกับการปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศยังมีอยู่จำกัด เกษตรกรชาวสวนยางพาราและกลุ่มนักวิชาการหรือผู้เชี่ยวชาญยังขาดข้อมูลในเรื่องแนวทางที่เหมาะสมในการปรับตัวรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ในด้านของการปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ จากการศึกษาพบว่าความรู้เกี่ยวกับการปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศยังมีอยู่จำกัด เกษตรกรชาวสวนยางพาราและกลุ่มนักวิชาการหรือผู้เชี่ยวชาญยังขาดข้อมูลในเรื่องแนวทางที่เหมาะสมในการปรับตัวรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ