วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาตำแหน่งในการแสดงออก และการกระจายตัวของโปรตีน Fas และ FasL ภายในปีกมดลูกและท่อนำไข่ของกระบือปลักไทย โดยศึกษาและเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างระยะฟอลลิคูลาร์และระยะลูเตียลช่วงกลางของวงรอบการเป็นสัด เก็บตัวอย่างระบบสืบพันธุ์เพศเมียกระบือปลักไทยจากโรงฆ่าสัตว์ท้องถิ่น นำมาแบ่งแยกตามระยะของวงรอบการเป็นสัดโดยจำแนกจากลักษณะทางมหกายวิภาคของรังไข่ จากนั้นนำอวัยวะสืบพันธุ์เพศเมีย มาตัดแบ่งออกเป็นส่วนต่างๆ ประกอบด้วย ปีกมดลูก UTJ อิสธ์มัส แอมพูลลา และอินฟันดิบูลัม แบ่งเป็นกลุ่มตัวอย่างออกเป็น 2 กลุ่มคือ ระยะฟอลลิคูลาร์และระยะลูเตียลช่วงกลาง กลุ่มละ 5 ตัว นำตัวอย่างปีกมดลูกและท่อนำไข่ส่วนต่างๆ นำไปผ่านกระบวนการย้อมด้วยสี H&E เพื่อศึกษาทางจุลกายวิภาคศาสตร์ทั่วไป จากนั้น นำตัวอย่างทั้งหมดมาศึกษาโดยวิธีอิมมูนโนฮิสโตเคมีสำหรับการตรวจหาโปรตีน Fas/FasL และเทคนิค TUNEL assay สำหรับการเสื่อมตายของเซลล์ แล้วจึงนำมาวิเคราะห์ผลภายใต้กล้องจุลทรรศน์แสงสว่าง ผลการศึกษาพบว่า การเสื่อมตายของเซลล์ปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจนในปีกมดลูกกระบือปลักระยะลูเตียลช่วงกลางมากกว่าระยะฟอลลิคูลาร์ ในขณะที่การเสื่อมตายของเซลล์ภายในท่อนำไข่ส่วนต่างๆ เกิดขึ้นน้อยมาก การปรากฏของโปรตีน Fas ที่เกิดขึ้นภายในปีกมดลูกและท่อนำไข่ไม่มีความแตกต่างกันเมื่อเปรียบเทียบระหว่างระยะฟอลลิคูลาร์และลูเตียลช่วงกลาง ยกเว้นในท่อนำไข่ส่วนอินฟันดิบูลัมที่พบความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) สำหรับการปรากฏของโปรตีน FasL พบว่า การปรากฏของ FasL ภายในท่อนำไข่ส่วน UTJ และอิสธ์มัสในระยะฟอลลิคูลาร์ มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) เมื่อเปรียบเทียบกับระยะลูตียลช่วงกลาง การแสดงออกของ FasL ภายใน UTJ และอิสธ์มัส อาจเกี่ยวข้องกับการทำหน้าที่ของ immune privilege ผ่านทางระบบการทำงานของ Fas-FasL ซึ่งอาจเป็นกลไกที่สำคัญส่วนหนึ่งในการทำหน้าที่ของกระบวนการกักเก็บเซลล์อสุจิภายในท่อนำไข่ของกระบือปลัก