การวิจัยเรื่องระบบการวินิจฉัยกฏหมายอิสลาม ( ฟัตวา ): กรณีศึกษารัฐเปอร์ลิส ประเทศมาเลเซีย มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาระบบฟัตวา ประสิทธิภาพของระบบฟัตวาของรัฐเปอร์ ลิส ประเทศมาเลเซีย และทัศนะของผู้ที่เกี่ยวข้องต่อปัญหาของระบบฟัตวาและแนวทางในการ พัฒนาระบบฟัตวาของรัฐเปอร์ลิส ประเทศมาเลเซียื การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยรวบรวมข้อมูลจากตำรากฎหมายอิสลาม เอกสารเกี่ยวกับระบบการ ฟัตวาในรัฐเปอร์ลิส และข้อมูลภาคสนามจากการสัมภาษณ์ มุฟตีย์ สำนักงานศาสนาอิสลาม คณะกรรมการฟัตวา นักวิชาการอิสลาม และประชาชนทั่วไปในรัฐเปอร์ลิส การวิเคราะห์ข้อมูล เอกสาร ใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงพรรณนา การวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ ใช้วิธีการ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพในรูปแบบการให้ความหมาย การเชื่อมโยงเชิงตรรกะ รวมทั้งการ วิเคราะห์เปรียบเทียบข้อมูล และสร้างเป็นข้อสรุป ผลการวิจัยจำแนกตามวัตถุประสงค์ 1. ระบบการฟัตวาของรัฐเปอร์ลิสประกอบด้วย กลไกการฟัตวา และกระบวนการ ดำเนินการ กลไกการฟัตวาของรัฐเปอร์ลิส ประกอบด้วย บทบัญญัติว่าด้วยการฟัตวาในศาสนา อิสลาม กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการฟัตวา อันได้แก่ รัฐธรรมนูญแห่งสหพันธ์มาเลเซีย รัฐธรรมนูญ แห่งรัฐเปอร์ลิส พระราชบัญญัติการบริหารศาสนาอิสลาม 2006 พระราชบัญญัติความผิดทางอาญา เกี่ยวกับบทบัญญัติศาสนาอิสลาม 1991 และหน่วยงานและบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการฟัตวา ได้แก่ มุฟตีย์ คณะกรรมการฟัตวา สำนักงานศาสนาอิสลามและจารีตประเพณีมลายูเปอร์ลิส กษัตริย์ จ แห่งรัฐและสภากษัตริย์ คณะกรรมการฟัตวาแห่งชาติ และสำนักงานมุฟตีย์ ส่วนกระบวนการ ดำเนินการ ประกอบด้วย การขอคำฟัตวา การดำเนินการฟัตวา การแก้ไขเพิ่มเติมหรือการเพิก ถอนการคำฟัตวา 2. รัฐเปอร์ลิสให้บริการการฟัตวาแก่สังคมมุสลิมในรัฐเปอร์ลิส ในด้านการ วินิจฉัยบทบัญญัติอิสลามในด้านหลักศรัทธา พิธีกรรมทางศาสนา หรือสังคม ในจำนวนฟัตวา เหล่านั้น มีฟัตวาที่เกี่ยวข้องกับการจัดระเบียบและพัฒนาสังคม โดยทั่วไป การฟัตวาของของ รัฐเปอร์ลิสเช่นในกรณีเกี่ยวกับการปฏิบัติศาสนกิจตามคำสอนของศาสนาอิสลามในระดับรัฐนั้น ได้รับการยอมรับจากประชาชนในรัฐเปอร์ลิส ในฐานะฟัตวาของรัฐ แนวปฏิบัติต่างๆ ได้รับการ ตอบรับจากสังคม กิจกรรมบางประการที่มีคำฟัตวาว่าห้ามปฏิบัติ สังคมของรัฐเปอร์ลิสก็จะตอบรับ และมีฟัตวาของรัฐเปอร์ลิสในบางกรณีได้รับการยอมรับอย่างสูงในสังคมมุสลิมมาเลเซียทุกๆ รัฐ อย่างไรก็ตาม นักวิชาการ อิหม่ามและประชาชนทั่วไปในมัสยิดต่างๆ เห็นพ้องกันว่า ประชาชนใน รัฐเปอร์ลิสส่วนใหญ่ยังคงปฏิบัติตามฟัตวาตามนักวิชาการส่วนใหญ่ในมาเลเซีย การฟัตวาของ รัฐเปอร์ลิสยังมีขอบเขตอำนาจฟัตวาในกรณีที่เกี่ยวข้องกับต่างประเทศ และฟัตวาของรัฐเปอร์ลิสมี ประสิทธิภาพเนื่องจากได้รับการสนับสนุนทางด้านกฎหมาย งบประมาณ บุคลากร สถานที่และ วัสดุครุภัณฑ์ต่างๆ และยังได้รับการคุ้มครองโดยกฎหมาย ในกรณีศักดิ์ของฟัตวา การฟัตวาโดยไม่ มีอำนาจและการดูหมิ่นคำฟัตวา 3. การฟัตวาของรัฐเปอร์ลิสมีปัญหาด้านการยอมรับจากประชาชนในรัฐและรัฐ อื่นๆของมาเลเซีย รวมถึงสุเหร่าส่วนใหญ่ในรัฐเปอร์ลิส นักเขียนบางคน และกลุ่มศูฟีย์ในมาเลเซีย ปัญหาดังกล่าวผู้เกี่ยวข้องฝ่ายรัฐเปอร์ลิสอธิบายว่ามีสาเหตุมาจากความไม่เข้าใจศาสนา การยึดติด กับจารีตประเพณี ขอบเขตอำนาจของหน่วยงานด้านศาสนาอิสลาม และเหตุผลทางการเมือง แต่ผู้ ที่ไม่เห็นด้วยเห็นว่าเหตุผลที่ไม่ยอมรับคือความไม่เชื่อถือต่อเหตุผลอ้างอิงของคณะกรรมการฟัตวา ของรัฐเปอร์ลิส จากปัญหาการไม่ยอมรับดังกล่าว สำนักงานศาสนาอิสลามและคณะกรรมการฟัต วา ได้หาทางแก้ไขโดยการพัฒนาความรู้ความเข้าใจของประชาชนในรูปแบบต่างๆ ในขณะที่ นักวิชาการบางคนเห็นว่าแนวทางพัฒนาปัญหาการไม่ยอมรับของประชาชนนั้น ควรแก้ปัญหาโดย การให้ทุกคนมีจรรยาบรรณในการยอมรับความแตกต่างทางความคิดและใช้วิธีปรองดอง นอกจากนั้น ยังมีปัญหาที่เกี่ยวข้องโดยอ้อมสืบเนื่องมาจากระบบฟัตวาของรัฐเปอร์ลิส โดยผู้ที่ เกี่ยวข้องบางส่วนเห็นว่าปัญหาเหล่านี้ได้แก่ปัญหาเกี่ยวกับการอนุรักษ์วัฒนธรรมการศึกษาแบบ ปอเนาะดั้งเดิม และปัญหาเกี่ยวกับขั้นตอนการสมรสตามกฎหมายอิสลามที่ยุ่งยากและเห็นว่าเป็น เหตุผลหนึ่งที่ทำให้การผิดประเวณีเกิดขึ้นอย่างแพร่หลาย จึงเห็นว่ารัฐบาลไม่ควรเข้มงวดในเรื่อง การสมรสเกินไป The research titled, “Fatwa System : Case Study of Perlis, Malaysia” has been set the research objectives as follows: to study fatwa system, efficiency of fatwa system of Perlis, Malaysia; and the points of view of people it may concern regarding the problems of fatwa system; and the guidelines for fatwa system development of Perlis, Malaysia. This research is a qualitative research by compiling the information from Islamic laws texts, documents concerning fatwa system of Perlis, Malaysia. And as well, the information from Mufti’s interview, the office of Islamic religion, the fatwa committees, Islamic Scholars, and the citizens of Perlis. The analysis of the document information is used the descriptive analysis. The analysis of the information from the interview is used quantitative data analysis in the form of meaning, logic linking, data comparative analysis, and make a conclusion. The finding: 1. Fatwa system of Perlis includes fatwa mechanism, and implementation process. The fatwa mechanism of Perlis includes the provisions of Islamic fatwa, laws related to fatwa, such as, federal constitution of Malaysia, constitution of Perlis, Islamic Management Act 2006, and the Islamic criminal provisions 1991. The agencies and personnel involved are mufti, fatwa councils, office of Islamic Religion, Malayu Perlis Tradition, Sultans and Sultan Council, ช National Fatwa Council, and the Office of Mufti. The implemental process consists of asking for fatwa, the process of fatwa, and amendment or revocation of fatwa. 2. Perlis services fatwa to Muslim society in Perlis in diagnosis the provisions of Islamic faith, and the religious or social ceremony. Some fatwa concerns social organizing and development. Generally, fatwa of Perlis in case of the religious practice according to the Islamic teaching in the state level has been accepted by the people of Perlis, various practices have been accepted by society. Some practices are announced, “Don’t practice”, so Perlis society accepts. And some Perlis announcement in some cases has been highly accepted by Muslim society in every state in Malaysia. However, scholars, Imams, and people in various Masjid absolutely agree that most of Perlis people still practice according to most of scholars in Malaysia. Fatwa in Perlis has scope concerning foreign. It is an efficient fatwa because it got law, budget, personnel, places, and materials support from government. It is protected by law in case of fatwa divinity, not underestimate fatwa, and disrespect the fatwa. 3. Fatwa in Perlis has got some problems in acceptance from people in state and other states in Malaysia, and also from most of Surau in Perlis, some authors, and Sufi group in Malaysia. Those who involved have described that those problems come from religion misunderstanding, adherence in tradition, jurisdiction of Islamic religion, and politic. But those who do not agree give the reason of not acceptance that the reference reason of Fatwa Council of Perlis is not reliable. From not acceptance problems, The Office of Islamic Religion and The Fatwa Council found out the solution by developing knowledge and understanding of the people in various ways. In the other hand, some scholars give different ideas to solve those problems that those problems should be solved by using morality in acceptance the different ideas and by using reconciliation. In addition, there are some more problems which are the outcome from fatwa system of Perlis. Those problems are problems concerning the preservation of traditional pondak education, and the process of marriage according to Islamic law that are very difficult. This causes the fornication happens more widely. We see that the government should not be strict regarding to marriage.