โครงการ การพัฒนากระบวนการย้อมสีธรรมชาติเพื่อยกระดับคุณค่าของผ้าทอบ้าน โพนแพง ตำบลดินจี่ อำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์ เพื่อศึกษาประวัติศาสตร์การทอผ้าย้อมสี ธรรมชาติของบ้านโพนแพง “ตำนาน พัฒนาการ ของวัตถุดิบ กระบวนการผลิต การแปรรูป และการตลาด” หาแนวทางเพิ่มคุณค่าและมูลค่าผ้าทอพื้นเมืองบ้านโพนแพง รวมถึงสร้าง ความตระหนักต่อคุณค่าของผ้าทอย้อมสีธรรมชาติ และการใช้ประโยชน์จากผ้าทอของคนใน ชุมชนอ้นนำไปสู่การพึ่งตนเอง ใช้เวลาในการดำเนินงาน 1 ปีครึ่ง จากการดำเนินงานทาง คณะวิจัยได้เรียนรู้การบริหารจัดการกลุ่มทอผ้าพื้นเมืองย้อมสีธรรมชาติ ศึกษาภูมิปัญญา ท้องถิ่น และสร้างความเข้าใจกับกลุ่มเยาวชนต่อบทบาทของกลุ่มเยาวชนที่จะสานต่อ เอกลักษณ์ของชุมชนต่อไป ผลเพื่อศึกษาประวัติศาสตร์การทอผ้าย้อมสีธรรมชาติของบ้าน โพนแพง “ตำนาน พัฒนาการ ของวัตถุดิบ กระบวนการผลิต การแปรรูป และการตลาด” พบว่าชาวบ้านโพนแพงไม่ใช่ชนเผ่าภูไทแต่หากเป็นกลุ่มชาวชนบทสมัยก่อนหลายๆกลุ่มมาตั้ง รกรากบริเวณแม่น้ำสังกะ และเรียกตัวเอกว่า ไทภู ซึ่งมีประวัติศาสตร์และวิถีชีวิตเป็นของ ตัวเอง จากการจัดเวทีเพื่อหาแนวทางเพิ่มคุณค่า และมูลค่าผ้าทอพื้นเมืองบ้านโพนแพงพบว่า ชาวบ้านโพนแพงมีความเฉี่ยวชาญในการทำผ้าย้อมครามมากกว่าการทำผ้าแพรวาซึ่งเป็นการ วิ่งตามกระแสภายนอกที่นิยมผ้าแพรวามากกว่า แต่เมื่อกลุ่มทำผ้าย้อมสีธรรมชาติตระหนัก ต่อคุณค่าและมูลค่าของผ้าย้อมครามแล้วเกิดการพัฒนาร่วมระหว่างการผลิตผ้าแพรวาและ ผ้าย้อมครามเป็นผลให้กลุ่มมีรายได้มากขึ้น และการใช้ประโยชน์จากผ้าทอของคนในชุมชน มากขึ้นอ้นนำไปสู่การพึ่งตนเอง นอกจากนี้ทีมวิจัยเน้นแนวทางสร้างความตระหนักต่อคุณค่า ของผ้าทอย้อมสีธรรมชาติแก่กลุ่มเยาวชนในชุมชนที่จะเป็นผู้สานต่ออัตลักษณ์และเอกลักษณ์ ของชุมชนต่อไป -