วิทยานิพนธ์ (คพ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 เป็นศูนย์กลางของการดำเนินงานราชการแบบเบ็ดเสร็จหรือที่เรียกว่า One stop service มีการรวมหน่วยงานราชการต่างๆ มาไว้ที่นี่ เมื่อมีการย้ายสถานที่ทำงานของหน่วยงานต่างๆ มายังศูนย์ราชการฯ แล้ว ย่อมส่งผลกระทบต่อบุคลากรภายในหน่วยงานที่จะต้องย้ายสถานที่ทำงานตามไปด้วย การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงปัญหาและผลกระทบที่บุคลากรได้รับ และการปรับตัวด้านการอยู่อาศัยรวมถึงความต้องการด้านที่อยู่อาศัย โดยการสุ่มกลุ่มตัวอย่าง 400 ตัวอย่างจากบุคลากรของหน่วยงานที่ย้ายมาครบ 1 ปีขึ้นไป ได้แก่ สำนักงานศาลปกครอง กรมการพัฒนาชุมชน สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค และสำนักงานกิจการยุติธรรม โดยการใช้แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ จากผลการศึกษาสามารถสรุปได้ดังนี้ 1. บุคลากรที่ย้ายมาศูนย์ราชการฯ แบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มคือ (1) กลุ่มระดับปฏิบัติการ มีประมาณ 89% ส่วนใหญ่มีอายุระหว่าง 31-35 ปี และมีสถานภาพโสด มีรายได้ไม่เกิน 15,000 บาทต่อเดือน (2) กลุ่มระดับบริหาร มีประมาณ 11% ส่วนใหญ่มีอายุตั้งแต่ 45 ปีขึ้นไป และแต่งงานมีครอบครัวแล้ว มีรายได้ระหว่าง 35,000–54,00 บาทต่อเดือน 2. ปัญหาและผลกระทบที่บุคลากรได้รับอันเนื่องมาจากการย้ายที่ทำงาน 5 อันดับแรก คือ (1) มีค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น (55.75%) (2) ใช้ระยะเวลาในการเดินทางเพิ่มขึ้น (50.75%) (3) มีระยะทางการเดินทางจากบ้านไปที่ทำงานไกลขึ้น (45.25%) (4) ได้รับความสะดวกในการเดินทางน้อยลง (33.25%) และ (5) มีเวลาว่างจากการทำงานน้อยลง (25.25%) 3. วิธีการปรับตัวจากผลกระทบที่ได้รับ แบ่งเป็น 2 แบบ คือ 1) ย้ายที่อยู่อาศัยตามที่ทำงานและคาดว่าจะย้ายที่อยู่อาศัย และ 2) ไม่ย้ายที่อยู่อาศัย โดยมีสัดส่วนร้อยละ 43:57 ซึ่งการปรับตัวโดยย้ายที่อยู่อาศัยไปใกล้ที่ทำงานแล้ว และคาดว่าจะย้ายที่อยู่อาศัยของกลุ่มระดับปฏิบัติการ : กลุ่มระดับบริหาร คิดเป็นร้อยละ 44:31 จะเห็นว่าระดับปฏิบัติการมีการย้ายที่อยู่อาศัยมากกว่ากลุ่มระดับบริหาร โดยกลุ่มระดับปฏิบัติการที่ย้ายมาแล้วส่วนใหญ่มีสถานภาพโสด และย้ายมาลักษณะเช่าที่อยู่อาศัย ส่วนระดับบริหารนั้นย้ายมาทั้งครอบครัวในลักษณะซื้อที่อยู่อาศัยใหม่ ส่วนกลุ่มที่ไม่ย้ายที่อยู่อาศัย มีการปรับตัวโดยการเปลี่ยนแปลงกิจวัตรประจำวัน และพฤติกรรมการเดินทาง และมีบางส่วนที่จะขอย้ายไปอยู่หน่วยงานอื่น (4.50%) รวมถึงลาออกจากงาน (3.20%) 4. ด้านความต้องการด้านที่อยู่อาศัย กลุ่มระดับบริหารต้องการให้องค์กรทำข้อตกลงกับโครงการจัดสรรที่อยู่อาศัยในละแวกใกล้เคียง เพื่อให้ซื้อที่อยู่อาศัยได้ในราคาต่ำกว่าปกติ โดยสามารถผ่อนได้เดือนละ 5,000–20,000 บาท ส่วนระดับปฏิบัติการต้องการให้องค์กรสร้างที่อยู่อาศัยให้พนักงานเช่าหรือซื้อในราคาถูก และมีเงินช่วยเหลือด้านที่อยู่อาศัยเป็นรายเดือน โดยกลุ่มนี้สามารถจ่ายค่าที่อยู่อาศัยได้เดือนละ 2,500–5,000 บาท จากการปรับตัวด้านที่อยู่อาศัยของบุคลากรทั้ง 2 กลุ่ม จะเห็นว่ามีถึง 43% ที่ต้องย้ายที่อยู่อาศัยตามที่ทำงาน และประมาณ 8% ที่จะย้ายที่ทำงานหรือลาออก ดังนั้นการช่วยเหลือระยะสั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรมีการจัดหาที่อยู่อาศัยในลักษณะเช่าให้กับบุคลากรที่มีรายได้ค่อนข้างน้อย และเจรจากับโครงการจัดสรรที่อยู่อาศัยโดยรอบในเรื่องของข้อตกลงพิเศษ ให้กับกลุ่มที่ต้องการซื้อที่อยู่อาศัย และในอนาคตหากจะมีโครงการลักษณะนี้เกิดขึ้น หน่วยงานควรมีการศึกษารวมถึงการเตรียมการและวางแผนด้านที่อยู่อาศัยสำหรับบุคลากร ทั้งนี้เพื่อเป็นการรองรับความต้องการและช่วยลดปัญหาที่จะเกิดขึ้นให้กับบุคลากร