เครื่องวัดการดูดกลืนแสงเป็นเครื่องมือที่ใช้หาปริมาณสารสำคัญทางเคมีและชีวเคมี โดยอาศัยหลักการดูดแสงที่ความยาวคลื่นเฉพาะของสารสีต่างๆ แต่เครื่องมือดังกล่าวนี้ เปรียบเสมือน “กล่องดำ” สำหรับผู้เรียน เนื่องจากไม่สามารถมองเห็นสิ่งที่เกิดขึ้นภายในเครื่อง ทำให้นักเรียนและนักศึกษาส่วนใหญ่ไม่เข้าใจความหมายของค่าที่วัดได้จากเครื่องดังกล่าว ส่งผลให้ไม่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาเครื่องมืออย่างง่ายที่จะช่วยให้ผู้เรียนสามารถ มองเห็นการทำงานภายในเครื่องวัดการดูดกลืนแสง และพัฒนาเป็นบทปฏิบัติการแบบสืบเสาะ เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนเข้าใจหลักการการดูดกลืนแสงของสารและการประยุกต์ และได้มีการ นำไปใช้ในปฏิบัติการวิทยาสาสตร์สำหรับ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 และนักศึกษาชั้นปีที่ 2 โดยให้ผู้เรียนทำปฏิบัติการเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4-6 คน และใช้เครื่องมือที่ประดิษฐ์ขึ้นในงานวิจัยนี้ ในการสำรวจตรวจสอบการดูดแสงสีต่างๆ ของสารละลายที่มีสี และเปรียบเทียบกับค่าการ ดูดกลืนแสงที่วัดได้จากเครื่องวัดสีอย่างง่าย จากนั้นตัดสินใจด้วยตนเองในการเลือกความยาว คลื่นที่เหมาะสมสำหรับการวัดหาปริมาณสารสำคัญที่ผู้สอนจัดเตรียมไว้ให้ โดยผู้สอนจะแนะให้ ผู้เรียนคิด โดยนำกราฟแสดงการดูดกลืนแสงที่ความยาวคลื่นต่างๆ ของสารต่างๆ มาให้ วิเคราะห์ว่าความยาวคลื่นที่เหมาะสมจำเป็นต้องเป็นค่าที่ให้ค่าการดูดกลืนแสงมากที่สุดใช่ หรือไม่ หลังจากนั้นผู้เรียนจะได้ทำการฝึกวัดหาปริมาณสารสำคัญด้วยเครื่องวัดสีอย่างง่าย และ ประยุกต์ความรู้ในการทำโครงงานหาปริมาณสารที่ผู้เรียนสนใจ ผลการวิเคราะห์โครงงานวิทยาศาสตร์ที่ผู้เรียนออกแบบเอง แสดงให้เห็นถึง ความสามารถในการนำความรู้ไปประยุกต์ได้เป็นอย่างดี ผลจากแบบทดสอบก่อนเรียนและหลัง เรียน รายงานผลการทำปฏิบัติการ การสังเกตการณ์ในห้องเรียน และการสัมภาษณ์ ชี้ให้เห็นว่า ผู้เรียนได้รับความรู้และทักษะ โดยผู้เรียนได้สะท้อนว่า เครื่องมือที่ประดิษย์ขึ้นในงานวิจัย 2 ดังกล่าวช่วยให้ตนเข้าใจสิ่งที่เกิดขึ้นภายในเครื่องเนื่องจากตนสามารถมองเห็นการเปลี่ยนแปลง ความเข้มของแสงเมื่อส่องผ่านสารละลายสีต่างๆ The spectrophotometer is one of the most widely used tools for chemical and biochemical analysis. The use of this instrument to quantify colored substances requires students’ understanding that substances in solution exhibit color because they absorb light only at a certain wavelength range (visible). However, most students poorly understand the relationship between color and absorption spectrum. One possible reason for their learning difficulty may be that the instrument is still perceived by the students as a “black box”; samples are introduced into one end and the desired data simply appear at the other. The objectives of this research are to develop a simple device to enable the students to visualize how the spectrophotometer works and to develop an instructional laboratory based on an inquiry learning cycle approach to promote students better insight into light absorption and its application. This developed learning module was then implemented in secondary and tertiary science classes. During the intervention students worked collaboratively in group of 4 to 6, using this device to investigate the absorption of various color solutions at different lights and then compared with the absorbance values which were measured by a simple colorimeter. After that the students were encouraged to find the optimal wavelength for a given solution and used this wavelength to quantify the amount of unknown solutions given by instructor. The secondary data of various spectra were then used to challenge their thinking whether or not the optimal wavelength was only a wavelength that gave the highest absorbance. Finally, they were asked to apply the knowledge learned in creating science projects of their own design. The students’ project indicated their ability to use the 4 spectrophotometer to quantify diverse substances. The results from pretest/posttest, students’ laboratory report, classroom observation, and interview revealed that they acquired knowledge and skills. It seems this occurs because, as students’ reflection, the developed device allowed them to understand what was going on in the spectrophotometer since they can see light changes intensity when passed through a color solution.