ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การสร้างการเรียนรู้เพื่อนำไปสู่ชุมชนวิถีธรรมตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง กรณีศึกษาบ้านโนนวิเศษ ตำบลโนนบุรี อำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การสร้างการเรียนรู้เพื่อนำไปสู่ชุมชนวิถีธรรมตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง กรณีศึกษาบ้านโนนวิเศษ ตำบลโนนบุรี อำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์
นักวิจัย : ฉลอง พันธ์จันทร์
คำค้น : เศรษฐกิจพอเพียง
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2554
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG52E0007 , http://research.trf.or.th/node/7206
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การวิจัยเรื่องการสร้างการเรียนรู้เพื่อนำไปสู่ชุมชนวิถีธรรมตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจ พอเพียง กรณีศึกษาบ้านโนนวิเศษ ตำบลโนนบุรี อำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นการศึกษา ชุมชนโดยมีวัตถุประสงค์ 5 ข้อ คือ 1) ศึกษานิยามและความหมายของชุมชนวิถีธรรมตามแนวปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียง 2) ศึกษาข้อมูลบริบทชุมชนและสภาพปัญหาในการดำเนินชีวิตในวิถีปัจจุบัน 3) ศึกษาศักยภาพชุมชนหรือทุนของชุมชนในการพัฒนาไปสู่ชุมชนวิถีธรรม 4. สร้างกระบวนการเรียนรู้ ของชาวบ้านโนนวิเศษในการนำไปสู่ชุมชนวิถีธรรม และ 5. เพื่อจัดระบบองค์ความรู้และสร้างฐาน การเรียนรู้ชุมชนต้นแบบวิถีธรรมตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของชุมชนบ้านโนนวิเศษ การศึกษาครั้งนี้ใช้แนวคิด ทฤษฎีทั้งหมด 8 อย่าง คือ 1) แนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงใน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว 2) แนวคิดทฤษฎีใหม่ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว 3) แนวคิด ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงซึ่งกลั่นกลองและเรียบเรียงโดยสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ 4) แนวคิดทฤษฎีกระบวนการเรียนรู้สองทาง 5) แนวคิดเศรษฐกิจชุมชน 6)แนวคิด วัฒนธรรมชุมชน (เน้นวิถีธรรมอีสาน) 7) แนวคิดพุทธธรรม และ 8) แนวคิดทุนทางสังคม การดำเนินการวิจัยได้ใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research) โดยในระยะแรกได้ศึกษาชุมชนทั้งการลงพื้นที่จริง โดยการร่วมกับชุมชนค้นหา ปัญหาที่สำคัญเพื่อตั้งเป็นโจทย์วิจัย และร่วมกันกำหนดเป้าหมายภายใต้กรอบ “วิถีธรรมตามแนว ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” ส่วนการเก็บข้อมูลได้ใช้แบบสัมภาษณ์ครัวเรือน และกลุ่มอาชีพ ร่วมทั้ง การสนทนากลุ่มในประเด็นการวิจัย 5 อย่าง คือ สังคม การเมืองการปกครอง การศึกษา เศรษฐกิจ ประเพณีวัฒนธรรม การศึกษา พบว่า ชุมชนบ้านโนนวิเศษเป็นพื้นที่ที่มีทุนทางสังคมที่ดีทั้งด้าน ทรัพยากรธรรมชาติ บุคลากร ภูมิปัญญา ประเพณีวัฒนธรรม สังคมและการปกครอง ร่วมถึงกลุ่ม อาชีพและกองทุนต่างๆ และชุมชมยังมีศักยภาพทางด้านการเกษตรกรรม อาทิ การทำยางพารา สวน กล้วย อ้อย พุทรา การทำเกษตรผสมผสานและปลอดสารพิษ เป็นต้น แต่ปัญหาที่พบคือ การขาดองค์ ความรู้ด้านการเกษตรแบบบูรณาการ และการขาดแรงงาน และภาวะเสี่ยงต่อการคุกคามจากภายนอก ทั้งยาเสพติด มลพิษ และกระแสบริโภคนิยม ผลการวิจัยครั้งนี้ ปรากฏว่า ชุมชนเกิดกระบวนการเรียนรู้ปัญหาและผลกระทบของปัญหาต่อชุมชม ศักยภาพและทุนทางสังคมภายในชุมชนของตนเอง และร่วมกันกำหนดนิยาม ความหมายและ กระบวนการเรียนรู้ตามกรอบแนวคิด “วิถีธรรม” โดยมีกลุ่มผู้นำ ครอบครัวตัวอย่างและบุคคลตัวอย่าง ในด้านต่างๆ คือ สังคม การเมืองการปกครอง การศึกษา ประเพณีวัฒนธรรม และเศรษฐกิจ เป็นแบบอย่างในการขับเคลื่อนชุมชน และชุมชนได้ร่วมกันจัดระบบองค์ความรู้และสร้างฐานเรียนรู้ ภายในชุมชนทั้งหมด 8 ฐานเรียนรู้ คือ 1) ฐานเรียนรู้ “สวนพุทราหวาน” 2) ฐานเรียนรู้ “ตำนานห้วย โป่ง” 3) ฐานเรียนรู้ “หนึ่งตำบลหนึ่งฟาร์ม” (ผักปลอดสารพิษ) 4) ฐานเรียนรู้ “ภูมิปัญญายางพารา” 5) ฐานเรียนรู้ “พึ่งพากล้วยอ้อย” (บ้านกล้วยหอม) 6) ฐานเรียนรู้ “สะพานร้อยล้านฝัน” 7) ฐานเรียนรู้ “พืชพันธุ์สัตว์น้ำ” 8) ฐานเรียนรู้ “สวยงามหาดสวนแก้ว”

บรรณานุกรม :
ฉลอง พันธ์จันทร์ . (2554). การสร้างการเรียนรู้เพื่อนำไปสู่ชุมชนวิถีธรรมตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง กรณีศึกษาบ้านโนนวิเศษ ตำบลโนนบุรี อำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ฉลอง พันธ์จันทร์ . 2554. "การสร้างการเรียนรู้เพื่อนำไปสู่ชุมชนวิถีธรรมตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง กรณีศึกษาบ้านโนนวิเศษ ตำบลโนนบุรี อำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ฉลอง พันธ์จันทร์ . "การสร้างการเรียนรู้เพื่อนำไปสู่ชุมชนวิถีธรรมตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง กรณีศึกษาบ้านโนนวิเศษ ตำบลโนนบุรี อำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2554. Print.
ฉลอง พันธ์จันทร์ . การสร้างการเรียนรู้เพื่อนำไปสู่ชุมชนวิถีธรรมตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง กรณีศึกษาบ้านโนนวิเศษ ตำบลโนนบุรี อำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2554.