โครงการวิจัย การพัฒนาชุดทฤษฎีและวิธีการวิเคราะห์พื้นที่ทางสถาปัตยกรรมและเมือง โดยใช้กระบวนการ Semantic และ Syntactic Method นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาวิทยาการใหม่ในการศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลทางสถาปัตยกรรมโดยวิธี Semantic Study และ Syntactic Study การผสมผสานและการทํางานร่วมกันของทั้ง 2 วิธีการนี้ถือได้ว่าเป็นวิทยาการใหม่ในการวิจัยทางสถาปัตยกรรม ในการศึกษาการพัฒนาเปลี่ยนแปลง (Evolution) ของงานสถาปัตยกรรมและการศึกษาการแปรเปลี่ยนของระบบการใช้พื้นที่ (Spatial Morphology) ซึ่งสัมพันธ์กับรูปทรง (Form) ซึ่งยังไม่เคยมีผู้ศึกษาวิจัยหลักการทํางานร่วมกันของทั้งสองแขนงทฤษฎีมาก่อน วิธีการทำงานร่วมกันของ Semantic และ Syntactic Methods สามารถใช้เป็นเครื่องมือในการศึกษาการเปลี่ยนแปลงของรูปแแบบ ขนาด สัดส่วน ระบบการจัดพื้นที่และรูปทรง (Order, Scale, Size, Spatial and Formal Configuration) ทางสถาปัตยกรรม ในปัจจุบันการศึกษา สถาปัตยกรรมในขั้นพื้นฐานสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 แนวทางและวิธีการหลัก (Approach and Method) คือ การศึกษาความหมายของงานสถาปัตยกรรม ทางสังคม วัฒนธรรม ศิลปะและปรัชญาที่เรียกว่าวิธี Semantic Study และการศึกษาการจัดระบบระเบียบในเชิงวิทยาศาสตร์ที่เรียกว่าวิธี Syntactic Study โดยทั่วไปนักทฤษฎีและนักวิชาการจะเห็นว่าทั้ง 2 แนวทางของทฤษฎีนี้มีความแตกต่างกันโดยพื้นฐานความคิดและวิธีการ ทั้งนักวิชาการและสถาบัน จึงมักมีความสนใจและเชี่ยวชาญในแนวทางใดทางหนึ่งเท่านั้น นอกจากนั้นทั้งสองแนวทางยังมักถูกมองว่าขัดแย้งกัน ทําให้ผู้สนใจศึกษาแนวทางหนึ่งมักปฏิเสธความสําคัญของอีกแนวทางหนึ่ง ยังผลให้ไม่มีการศึกษา วิจัยใดที่ใช้แนวทางการศึกษาทั้งสองร่วมกัน ทั้งแนวทางการศึกษาแบบ Semantic และ Syntactic ถึงแม้จะมีความสําคัญ มีจุดเด่นและมีคุณค่าเป็นที่ยอมรับแต่ทั้งสองแนวทางก็ยังมิใช่วิธีการที่สมบูรณ์ในตัวเอง ทําให้ทั้งสองวิธีการถูกนํามาใช้ได้ในหัวข้อการศึกษาจํากัดเฉพาะกรณี แต่หากพิจารณาโดยละเอียดด้วยใจเป็นกลางแล้ว จะพบว่า ทั้งสองแนวทางทฤษฎีนี้ถึงจะมีความแตกต่างกันแต่ก็มีความเป็นไปได้ที่จะสามารถนํามาใช้ร่วมกัน เพื่อส่งเสริมให้เกิดความสมบูรณ์ในการวิเคราะห์วิจัย การผสมผสานและการทํางานร่วมกันของทั้ง 2 วิธีการนี้จะถือได้ว่าเป็นนวัตกรรมใหม่ของการวิจัยทางสถาปัตยกรรม ซึ่งยังไม่เคยมีผู้ศึกษาวิจัยหลักการทํางานร่วมกันของทั้งสองแขนงทฤษฎีมาก่อน และจะเป็นแนวทางการสร้างวิธีวิเคราะห์ระบบองค์ประกอบและพื้นที่ทางสถาปัตยกรรมใหม่ที่มีความสมบูรณ์ สามารถตอบสนองความต้องการ และคําถามในการวิเคราะห์ วิจัยได้ครบถ้วน อันจะเป็นประโยชน์ต่อการวิจัยและการออกแบบสถาปัตยกรรมในอนาคต โดยในงานวิจัยนี้ จะใช้วิธีการศึกษาทั้งสอง ศึกษากรณีศึกษาของวัดในเกาะรัตนโกสินทร์ วิธีการทำงานร่วมกันของ Semantic และ Syntactic Methods จะสามารถใช้เป็นเครื่องมือในการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่าง Scale และ Configuration ทางสถาปัตยกรรมซึ่งจะสามารถนำแนวความคิดและผลการศึกษาไปประยุกต์ใช้กับการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมในขนาดต่างๆตั้งแต่หน่วยการใช้พื้นที่ขนาดเล็กของที่อยู่อาศัยไปจนถึงระดับชุมชนเมือง This research aims to develop an analytical theory for a study of spatial and formal morphology of architecture through Semantic and Syntactic methods. In addition to the construction of the foundational theoretical framework, the research aims to employ the theory to a practical analysis of structural transformation of temples in Rattanakosin Ancient City. Contemporary architectural study can be divided into two fundamental approaches and methods. The first is the ‘Semantic approach,’ which is aims to study the meaning of architecture through the social, cultural, artistic and philosophical bases. It attempts to understand qualitative dimension of architecture in relation to its practical value. The second is the ‘Syntactic approach,’ which is a scientific approach carried out through the empirical and statistic studies in order to explain the quantitative quality of architecture in relation to its practical usages. These two approaches are often considered fundamentally different, and diametrically opposed. Theorists and scholars are often specialized in either one or the other approach, but hardly both. Thus, there have never been any architectural researches that both approaches are employed and used to attempt to understand the same architectural constructs. Yet, at any rate, both approaches have their own uniqueness, particularities as well as limitations. The question for this research thus lies in the relationship between both approaches. Is it possible to employ both the Semantic and Syntactic approaches to read the meaning and implications of architectural constructs? As each approach carries its own limitation, it cannot offer a comprehensive understanding of factors underlying the creation of architectural spaces. Thus this research attempts to combine the two methodological approaches to study analyze architectural space and configuration. Both engender different set of tools that can be compared and studied together. The combination will allow different scale of studies from domestic spatial unit to urban system. The development of these combinatorial architectural research methodologies could result in an innovative architectural analysis, thus offering new architectural analytical methods which could be beneficial for future research as well as design.