วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การวิจัยเชิงพรรณนา ณ. จุดเวลาใดเวลาหนึ่ง (cross-sectional descriptive study) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกของภาวะวิตกกังวล ภาวะซึมเศร้าของมารดาหลังคลอด ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ และเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของแรงสนับสนุนทางสังคมกับภาวะวิตกกังวล ภาวะซึมเศร้าของมารดาหลังคลอด ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ โดยการเก็บข้อมูลในมารดาหลังคลอดที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อนรุนแรงหลังคลอดทั้ง มารดาและบุตร ที่มารับบริการด้านสุขภาพที่แผนกผู้ป่วยนอกของแผนกกุมารเวชศาสตร์และหน่วย วางแผนครอบครัว และมีบุตรอายุ 1-3 เดือน ในช่วงวันที่ 1 มกราคม ถึง 29 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2551 จำนวน 198 ราย กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษามีอายุเฉลี่ย 28.34 ปี ได้มีการเก็บข้อมูลส่วนบุคคล ข้อมูลการคลอดและการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดา และให้กลุ่มตัวอย่างทำแบบวัดภาวะวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้า Hospital Anxiety Depression Scale ฉบับภาษาไทย (Thai – HADS) และแบบวัดแรงสนับสนุนทางสังคม ซึ่งดัดแปลงมาจาก The Personal Resource Questionnaire: PRQ part II ของ Brandt and Weinert ใช้สถิติ t-test และ chi-square เพื่อทดสอบความสัมพันธ์ของปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะวิตกกังวล ภาวะซึมเศร้า และใช้สถิติ one-way ANOVA ในการวิเคราะห์ความแปรปรวนเพื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของปัจจัยต่างๆ ผลการวิจัยพบว่า มารดาหลังคลอดมีความชุกของภาวะวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้าเท่ากันคือร้อยละ 3.54 โดยภาวะวิตกกังวลมี 3 ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ การขาดแรงสนับสนุนทางสังคม วิธีการคลอดโดยการผ่าตัดคลอดทางหน้าท้อง และอาชีพที่แตกต่างกัน มีความสัมพันธ์กับภาวะวิตกกังวลอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ p < 0.05 อาชีพค้าขาย / ธุรกิจส่วนตัวมีภาวะวิตกกังวลน้อยกว่ารับราชการ / รัฐวิสาหกิจและนักศึกษา วิชาชีพอิสระมีภาวะวิตกกังวลน้อยกว่านักศึกษา ส่วนภาวะซึมเศร้ามี 2 ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ การขาดแรงสนับสนุนทางสังคม และลักษณะครอบครัวเดี่ยว มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ p < 0.05 แรงสนับสนุนทางสังคมกับภาวะวิตกกังวล และภาวะซึมเศร้าของมารดาหลังคลอด ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์มีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ผลการวิจัยจากการศึกษานี้มีข้อเสนอแนะว่า การให้บริการดูแลมารดาหลังคลอด ควรมีการประเมิน ปัญหาภาวะวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้า ทั้งในรายที่ปกติและที่มีภาวะแทรกซ้อนหลังคลอด โดยเฉพาะมารดาที่คลอดบุตรด้วยวิธีการผ่าตัดคลอดทางหน้าท้องและ/หรือมารดาที่ มีลักษณะครอบครัวเป็นครอบครัวเดี่ยว