วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาแนวทางในการลดของเสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการผลิตบรรจุภัณฑ์กล่องกระดาษ แบ่งการดำเนินการออกเป็น 3 ส่วน 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันของโรงงานตัวอย่าง พบว่าจำนวนของเสียทั้งหมดที่เกิดขึ้น 11.41% คิดเป็นสัดส่วนที่มาจากกระบวนการพิมพ์ถึง 69.65% เมื่อวิเคราะห์เจาะจงลงไปพบว่าของเสียส่วนใหญ่มาจาก 4 ประเภทหลัก ๆ คือ สีพิมพ์เพี้ยน-ไม่สม่ำเสมอ สีพิมพ์สกปรก คราบขี้หมึก และคราบซับหลัง โดยพิจารณาเลือกเครื่องพิมพ์ในกลุ่ม 4 สี และพบว่าผลิตภัณฑ์ B ในกลุ่มบรรจุภัณฑ์อาหาร มีอัตราการเติบโตในระดับที่สูงพร้อม ๆ กับปริมาณของเสียที่สูงตามไปด้วย เมื่อนำข้อมูลปัญหาสีพิมพ์เพี้ยนมาพิจารณาพบว่าดัชนีความสามารถของกระบวนการค่า (ความเปรียบต่างสี) อยู่ในเกณฑ์ที่ไม่ดี ควรนำมาปรับปรุง 2) ดำเนินการวัดเพื่อกำหนดสาเหตุของปัญหา ประกอบไปด้วยการคัดเลือกตัวแปรวัดปัจจัยป้อนเข้าโดยใช้ แผนผังก้างปลา ตารางสาเหตุและผล เชื่อมโยงเพื่อหาความรุนแรงของปัญหาด้วย FMEA ตลอดจนวิเคราะห์ความน่าเชื่อถือของระบบการวัด 3) ดำเนินการวิเคราะห์และปรับปรุง โดยทำการทดสอบสมมติฐานของตัวแปร จากปัจจัยที่ผ่านการคัดเลือก 4 ปัจจัย พบว่าทุกปัจจัยมีผลต่อค่าความเปรียบต่างสี จากนั้นนำมาออกแบบการทดลองเชิงแฟคทอเรียลแบบ 2[superscript k] โดยเพิ่มจุดศูนย์กลาง 3 จุด ทดลองซ้ำ 2 Replicate เพื่อหาอิทธิพลของตัวแปร พบว่ามีเพียง 2 ปัจจัยคือ อุณหภูมิน้ำยาทำชื้นและอัตราส่วนแอลกอฮอล์ในน้ำยาทำชื้น (%IPA) มีผลค่อค่าความเปรียบต่างสี โดยรูปแบบของการทดลองนี้มีลักษณะเป็นส่วนโค้ง (Curvature) จึงทำการออกแบบการทดลองพื้นผิวผลตอบเพิ่มเติมเพื่อหาระดับปัจจัยที่เหมาะสมของทั้ง 2 ปัจจัย และเพื่อเป็นการยืนยันผลการทดลองจึงใช้หลักการทางสถิติ (One Sample T-Test) ทดสอบ พบว่าสามารถนำไปใช้ในกระบวนการผลิตได้จริง จากนั้นดำเนินการจัดทำแผนเพื่อควบคุมกระบวนการต่อไป จากข้อมูลหลังการปรับปรุงพบว่าความสามารถของกระบวนการของค่าความเปรียบต่างสีอยู่ในระดับที่สูงขึ้นอยู่ในระดับที่พอใช้ถึงดีและจากการกำหนดมาตรฐานปัจจัยการผลิตรวมถึงแผนควบคุมการผลิตทำให้สามารถลดจำนวนของเสียจากเดิม 11.41% เหลือเพียง 5.90%