วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทบาลัย, 2552

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงความเชื่อมโยงระหว่างวาระข่าวสารทางการเมืองในกลุ่มบล็อกการเมืองในโอเคเนชั่นบล็อกกับวาระข่าวสารทางการเมืองในหนังสือพิมพ์กระแสหลัก รวมทั้ง ศึกษาถึงปัจจัยที่สามารถอธิบายความเชื่อมโยงของวาระข่าวสารทางการเมืองในโอเคเนชั่นบล็อกกับวาระข่าวสารทางการเมืองในหนังสือพิมพ์กระแสหลัก โดยใช้วิธีวิจัยทั้งเชิงคุณภาพและปริมาณด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาบล็อกและหนังสือพิมพ์พร้อมกับการสัมภาษณ์บล็อกเกอร์และผู้สื่อข่าวหนังสือพิมพ์ ผลการศึกษาพบว่า วาระข่าวสารทางการเมืองในกลุ่มบล็อกการเมืองในโอเคเนชั่นมีความเชื่อมโยงกับวาระข่าวสารทางการเมืองของหนังสือพิมพ์กระแสหลักอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ซึ่งปัจจัยที่สามารถอธิบายถึงความเชื่อมโยงของวาระข่าวสารทางการเมืองของทั้งสองส่วนมีหลายประการ ได้แก่ เกณฑ์ในการคัดเลือกประเด็นของบล็อกเกอร์ การเลือกใช้แหล่งข่าวสารของบล็อกเกอร์ ภูมิหลังการเป็นนักวิชาชีพด้านข่าวสารของบล็อกเกอร์ นโยบายขององค์กรสื่อมวลชน โครงสร้างขององค์กรที่เป็นเจ้าของบล็อก และลักษณะความเป็นชุมชนออนไลน์ อีกทั้งพบว่า เนื้อหาทางเมืองส่วนใหญ่ในเว็บไซต์โอเคเนชั่นเป็นประเด็นที่สะท้อนสิ่งที่สื่อกระแสหลักนำเสนอมากกว่าประเด็นสาธารณะและเป็นประเด็นที่มาจากความสนใจส่วนบุคคลของบล็อกเกอร์ อีกทั้งมีการใช้แหล่งสารในการผลิตเนื้อหาที่มาจากสื่อกระแสหลักและมีความเป็นอัตวิสัยจากการสอดแทรกความคิดเห็นของบล็อกเกอร์และการเล่าเรื่องด้วยมุมมองเพียงด้านเดียว ผลการศึกษา แสดงให้เห็นว่าบทบาทการกำหนดวาระข่าวสารทางการเมืองจากบล็อกโอเคเนชั่นไปสู่สื่อหนังสือพิมพ์เป็นบทบาทที่ไม่ชัดเจน อย่างไรก็ตาม เว็บไซต์โอเคเนชั่นมีบทบาทสำคัญต่อผู้สื่อข่าวและสื่อในเครือบริษัท เนชั่น มัลติมีเดีย กรุ๊ป ด้วยการเป็นแหล่งข้อมูลและช่วยเสริมศักยภาพในการผลิตข่าว อย่างไรก็ตาม แม้ว่าบล็อกจะเป็นสื่อทางเลือกที่เปิดโอกาสให้ภาคประชาสังคมและพลเมืองสามารถสร้างวาระที่มาจากภาคประชาชนเพื่อเผยแพร่สู่วงกว้างได้โดยไม่ต้องพึ่งพาสื่อกระแสหลักอย่างในอดีต แต่อย่างไรก็ตาม วาระข่าวสารทางการเมืองที่ปรากฏในเว็บไซต์โอเคเนชั่นส่วนมากเป็นประเด็นทางการเมืองระดับชาติ โดยมักเป็นวาระที่กำหนดมาจากหลายกลุ่มบุคคลร่วมกันกับสื่อมวลชน ซึ่งผู้กำหนดที่มาจากภาคประชาชนมีเพียงเล็กน้อยเท่านั้น สิ่งนี้อาจสืบเนื่องจากบล็อกเกอร์มีแนวโน้มนิยามการเมืองในลักษณะระบบการเมืองระดับชาติมากกว่ามองว่าเป็นการเมืองเชิงอำนาจที่ภาคประชาสังคมอาจจะเรียกร้องสิทธิของตนในฐานะพลเมืองคนหนึ่งในสังคม