วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

สารนอร์ฟลอกซาซินเป็นสารปฏิชีวนะในกลุ่มฟลูออโรควิโนโลน ถูกนำมาใช้ในการป้องกันและรักษาโรคติดเชื้อที่เกิดจากแบคทีเรียในปศุสัตว์ ทำให้เกิดการตกค้างในผลิตภัณฑ์จากสัตว์และส่งผลกระทบต่อผู้บริโภค โดยการก่อให้เกิดการกลายพันธุ์และการดื้อยาของแบคทีเรีย การตรวจสาร นอร์ฟลอกซาซินสามารถทำได้หลายวิธี ได้แก่ วิธีทางเคมี เช่น High performance liquid chromatography (HPLC) วิธีทางเซรุ่มวิทยา เช่น เรดิโออิมมูโนแอสเสย์ (RIA) และเอนไซม์ลิงค์ อิมมูโนซอร์เบนต์แอสเสย์ (ELISA) ซึ่งเทคนิค ELISA เป็นเทคนิคที่นิยมใช้ในการตรวจคัดกรองสาร นอร์ฟลอกซาซินเนื่องจากมีความไวและความจำเพาะสูง ตรวจวัดง่าย และมีรูปแบบเหมาะสำหรับตรวจตัวอย่างจำนวนมาก ในงานวิจัยนี้ชุดตรวจสอบ ELISA ได้ถูกพัฒนาขึ้น จากการทดลองเปรียบเทียบ ELISA แบบต่างๆ พบว่า ชุดตรวจสอบแบบ direct competitive ELISA (Ab captured) เหมาะสมที่สุด ให้ค่าเฉลี่ย IC50 ค่าขีดจำกัดของการวัด (LOD) และช่วงการทดสอบ เท่ากับ 8.28, 1.01 และ 1 ถึง 50 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตร ตามลำดับ ชุดตรวจสอบต้นแบบที่ได้มีความจำเพาะต่อสารในกลุ่มควิโนโลนและฟลูออโรควิโนโลน และค่าปฏิกิริยาข้ามกับสารปฏิชีวนะอื่นที่ทดสอบน้อยกว่า 0.1% เมื่อนำชุดตรวจสอบต้นแบบไปทดสอบกับตัวอย่างต่างๆ คือ เนื้อไก่ และไข่ไก่ พบว่า %recovery ที่ได้อยู่ในช่วง 86.28-109.68% และ 89.49-111.34% ตามลำดับ และจากการตรวจวัดปริมาณเปรียบเทียบโดยการใช้ชุดตรวจสอบ ELISA ต้นแบบที่พัฒนาขึ้นเอง ชุดตรวจสอบ ELISA ที่มีจำหน่าย (EURO-DIAGNOSTICA) และเทคนิค HPLC พบว่าให้ค่าที่วัดได้ใกล้เคียงกัน นอกจากนี้จากการทดสอบการแปรปรวนของการวัดทั้งแบบ intra variation และ inter variation assay ของชุดตรวจสอบต้นแบบ พบว่ามีค่าอยู่ในช่วง 4.29-9.37% และ 5.27-11.01% ตามลำดับ ผลการทดลองต่างๆ แสดงว่าชุดตรวจสอบต้นแบบที่ได้เหมาะสมสำหรับการตรวจคัดกรองตัวอย่างเพื่อตรวจหาสารนอร์ฟลอกซาซินและสารในกลุ่มควิโนโลนและฟลูออโรควิโนโลนตกค้างได้อย่างมีประสิทธิภาพ