" วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความรู้ความเข้าใจและทักษะในการใช้ยาและการปฏิบัติตัวผู้ป่วยโรคเอดส์ และบุคคลในครอบครัวหรือบุคคลใกล้ชิด วิธีการศึกษา: ใช้แบบถามถามผู้ป่วยโรคเอดส์ที่ได้รับยาต้านไวรัสมาแล้วอย่างน้อย 6 เดือนจำนวน 153 คน เป็นผู้ป่วย รพ.ศูนย์การแพทย์สมเด็จพระเทพรัตน์ราชสุดาฯ (ศกพ.) จำนวน 75 คน และรพ.บ้านนา 78 คน และบุคคลในครอบครัวผู้ป่วย 6 คน ผลการศึกษา: ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถระบุชื่อยาต้านไวรัส ลักษณะ/สีเม็ดยา วิธีรับประทานยาถูกต้อง ผู้ป่วยเกือบครึ่งไม่ทราบเกี่ยวกับเวลาที่รับประทานยาได้ช้ากว่าที่กำหนด ค่าซีดีโฟ และระดับภูมิคุ้มกันของตน ผู้ป่วยมีความรู้เกี่ยวกับโรคเอดส์และยาต้านไวรัสเอชไอวีระดับปานกลางถึงดี ส่วนความรู้เรื่องโรคติดเชื้อแทรกซ้อนฉวยโอกาสค่อนข้างน้อย ผู้ป่วยมีพฤติกรรมสุขภาพเชิงบวกสูง ผู้ป่วยส่วนมากได้ข้อมูลจากแพทย์ และข้อมูลที่อยากได้เพิ่มคือการใช้ยา อาการไม่พึงประสงค์จากยา โดยผู้ป่วยจาก ศกพ. อยากได้หนังสือ/คู่มือ/แผ่นพับแต่ผู้ป่วย รพ.บ้านนาอยากได้ความรู้แบบกลุ่ม ผู้ป่วยระบุว่าบุคคลในครอบครัวให้กำลังใจและเตือนเวลากินยา บุคคลในครอบครัวรู้พอ ๆ หรือน้อยกว่าผู้ป่วย สรุป: ระดับความรู้ของผู้ป่วยในด้านต่างๆ ย้ำให้บุคลากรทุกฝ่ายเน้นการให้ข้อมูลที่จำเพาะชัดเจน และต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดวินัยในการรับประทานยาและการปฏิบัติอย่างยั่งยืน ข้อเสนอแนะ: การวิจัยในอนาคตควรเน้น intervention ที่ช่วยให้ผู้ป่วยมีวินัยในการรักษาอย่างยั่งยืน Objective: To evaluate understanding and skill in medication management and self-care in AIDS patients and their family member or peer persons. Methods: This study employed a survey questionnaire. Subjects were AIDS patients receiving care at HRH Medical Center (n=75) and Banna Community Hospital (n=78) who used anti-retroviral (ARV) drugs for at least 6 months and their family members (n=6). Results: Most patients were able to identify ARV names drug identifications and dosing regimen. However, almost half of the patients did not know that taking ARV drug should not be longer than 30 minutes of scheduled time, their CD4 and immune level. Patients had moderate to high level of understanding in AIDS and ARV drugs, but low in opportunistic infections. Patients had high level of healthy hygiene habits. Most patients received information from physicians. They wanted information regarding ARV drugs and their adverse effects. Patients from HRH medical center preferred books/leaflet while those from Banna hospital preferred group education. Most patients stated that family members help support mentally and remind them when to take medications. Family members know as much as patients but less in some aspects. Conclusion: Findings of patients understanding guided healthcare providers to provide precise and specific information continuously to encourage sustainable treatment adherence. Recommendation: Future research should focus on intervention to encourage sustainable adherence. "