โครงการวิจัย รูปแบบการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์และฟื้นฟูภาษาบรูโดยกลุ่มชาติพันธุ์บรูบ้านท่าล้งตา บลห้วยไผ่ อา เภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมา ภาษาและวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์บรู ศึกษาองค์ความรู้เรื่องภาษาบรู สถานการณ์การใช้ภาษาบรู และสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงภาษาบรู เพื่อหารูปแบบใ นการอนุรักษ์และฟื้นฟูภาษาบรูโดยการมีส่วนร่วมของกลุ่มชาติพันธุ์บรูบ้านท่าล้ง โดยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยแบบมีส่วนร่วม ศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้องและการเก็บข้อมูล ภาคสนาม โดยวิธีการสังเกตแบบมีส่วนร่วม และการสัมภาษณ์เชิงลึก การจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และนา เสนอแบบพรรณนาวิเคราะห์ ผลการศึกษาปรากฏดังนี้ กลุ่มชาติพันธุ์บรูบ้านท่าล้งเดิมตั้งถิ่นฐานอยู่บ้านลาดเสือในเขตประเทศลาว และอพยพเข้ามาอาศัยอยู่ที่บ้านท่าล้งในเขตประเทศไทย ในปีพ .ศ. 2452 เดิมชาวบรูมีความเชื่อเรื่องผีและนับถือฮีตโดยกลุ่มญาติพี่น้องร่วมฮีตกัน และมีภาษาพูดเป็นของคนเอง ระบบเครือญาติของชาวบรูจะยึดถือกันทางสายเลือดที่มีบรรพบุรุษร่วมกันและขยายออกเป็นญาติเกี่ยวดองและแบบสมมติ โดยเฉพาะในกลุ่มที่นับถือผีประจา ฮีตเดียวกันจะมีความใกล้ชิดและเป็นญาติสนิทกัน ต้องเข้าร่วมในพิธีกรรมสา คัญประจา ฮีต เช่น งานระปืป ภาษาบรูเป็นภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติกมอญ - เขมร สาขามอญ-เขมรตะวันออก กลุ่มกะตู ที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษ ใช้พูดสื่อสารกันในกลุ่มชาวบรู โดยไม่มีตัวหนังสือ ต่อมาชาวบรูบ้านท่าล้งได้ส่งคืนฮีต(พ.ศ. 2530) เลิกนับถือผีฮีตหันมานับถือพุทธศาสนา ตลอดจนการเปลี่ยนแปลงทาง สังคมวัฒนธรรมที่เกิดขึ้นในหมู่บ้าน รวมไปถึงกระบวนการสร้างรัฐชาติของไทยที่ส่งผลต่อวัฒนธรรมของชาวบรู โดยเฉพาะภาษาบรูที่ทา ให้มีการใช้ลดน้อยลง คนรุ่นใหม่หันมาใช้ภาษาอีสานหรือภาษากลางในการติดต่อกันทั้งภายในชุมชนและภายนอกชุมชน เนื่องจากชาวบรูขาดความภาคภูมิใจในภาษาของตนเอง มีการสิ่งเสริมการใช้ภาษาไทยทั้งในระบบโรงเรียนและในกระบวนการสร้างรัฐชาติด้านอื่นๆ รวมไปถึงการรับเอาวัฒนธรรมจากภายนอกชุมชน รวมทั้งรูปแบบการพัฒนาด้านต่างๆ ตลอดจนขาดกิจกรรมส่งเสริมการใช้ภาษาบรูทั้งในระดับครอบครัว ระดับเครือญาติ และระดับชุมชน ซึ่งชุมชนชาวบรูตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับภาษาของตน จึงได้ร่วมกันศึกษาและหารูปแบบในการอนุรักษ์และฟื้นฟูภาษาบรู ด้วยการสืบค้นรวบรวมคา ศัพท์ภาษาบรู เพลงบรู นิทานบรู นา มาวิเคราะห์ รวบรวม และจัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ภาษาบรูร่วมกัน ทั้งการอ่านภาษาบรู ทางหอกระจายข่าว การจัดทา บัตรคา ภาษาบรู การเล่านิทานบรูโดยคนเฒ่าคนแก่ การทา นิทานบรูมาจัดทา เป็นหนังสือนิทานภาพภาษาบรู การร้องเพลงภาษาบรู และจัดกิจกรรมการเรียนภาษาบรูทั้งในชุมชนและในโรงเรียนเพื่อการอนุรักษ์และฟื้นฟูภาษาบรูให้อยู่ร่วมกับชุมชนชาวบรูและการพัฒนาอย่างยั่งยืนสืบต่อไป