โครงการวิจัย เรื่อง “กระบวนการถ่ายทอดความรู้ผักพื้นบ้านจากบ้านแมดไปสู่บ้านส่องเหนือ ตำบลตลาด อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนากระบวนการฟื้นฟูและขยายผลพันธุ์ผักพื้นบ้านจากชุมชนบ้านแมดไปสู่บ้านส่องเหนือ 2) ศึกษาชนิด ลักษณะ ความเชื่อและภูมิปัญญาท้องถิ่นในการผลิตผักพื้นบ้านที่มีในชุมชนบ้านแมด และ 3) ศึกษาคุณค่า และมูลค่าที่เกิดขึ้นจากการผลิตผักพื้นบ้านในชุมชนบ้านแมด โดยประยุกต์ใช้กระบวนการปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเป็นวิธีวิทยาวิจัย ผลการศึกษาพบว่า ผักพื้นบ้านใน 2 ชุมชนมี 130 ชนิด ซึ่งมี 4 ลักษณะ คือ ผักน้ำ ผักในทุ่งนา ผักในป่า และผักในบ้านและสวน ในการปลูกผักและการเก็บผลผลิต ชาวบ้านถือปฏิบัติตามความเชื่อพื้นบ้าน ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการผลิตผักพื้นบ้านที่พบคือ 1) การเก็บเมล็ดพันธุ์ 2) การเตรียมแปลง 3) การปลูก 4) การบำรุง ดูแลรักษา และ 5) การเก็บผลผลิต คุณค่าทางเศรษฐกิจพบว่าผักพื้นบ้านสร้างรายได้เท่ากับ 18,765 บาท/คน ต้นทุนการผลิต 3,080 บาท/คน เหลือรายได้สุทธิ15,685 บาท/ คนและยังช่วยลดรายจ่ายในครัวเรือน คุณค่าทางสังคมได้แก่ การแบ่งปันผัก ผักมีคุณค่าด้านโภชนาการสูง มีสรรพคุณทางยารักษาโรค รวมทั้งคุณค่าด้านการสร้างอธิปไตยทางอาหารโดยการเก็บเมล็ดพันธุ์ผักพื้นบ้านไว้ใช้เอง นอกจากนี้ยังมีคุณค่าต่อสิ่งแวดล้อม กระบวนการฟื้นฟูพันธุ์ผักพื้นบ้านในชุมชนบ้านแมด มีขั้นตอนดังนี้ 1) การสำรวจแหล่งผักพื้นบ้านใน 4 ภูมินิเวศน์ 2) ขยายพันธุ์ผักในบ้านแมด 3) การจัดกระบวนการเรียนรู้ “คุณค่าผักพื้นบ้าน” แก่เยาวชน และ 4) การส่งเสริมการเก็บเมล็ดพันธุ์ผักพื้นบ้าน ส่วนกระบวนการขยายผลสู่ชุมชนบ้านส่องเหนือ ได้ดำเนินการ 2 เรื่อง ดังนี้ 1) แบ่งปันเมล็ดพันธุ์ และถ่ายทอดภูมิปัญญาการปลูกผักพื้นบ้าน และ 2) สร้างกระบวนการเรียนรู้ “คุณค่าของผักพื้นบ้าน” แก่เยาวชนบ้านส่องเหนือ