ความสามารถในการดูดซับความรู้ เป็นสมรรถนะหรือความสามารถพิเศษขององค์การ ซึ่งประกอบด้วยความสามารถในการดูดซับเชิงศักยภาพ (ความสามารถด้านการแสวงหาเรียนรู้ทำซ้ำลอกเลียน) และ ความสามารถในการดูดซับเชิงประยุกต์ (ความสามารถด้านการแปรสภาพปรับเปลี่ยนแปลงองค์ความรู้นำไปใช้ประโยชน์ในเชิงการแข่งขัน) มีบทบาทสำคัญที่ถูกมองข้ามไม่ได้รับความสนใจเท่าที่ควร จนกระทั่งมีการปรับและสร้างเป็นแบบจำลองใหม่ งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาต่อยอดองค์ความรู้จากงานวิจัยของสุรัสวดี (2549) ที่ใช้กรอบแนวคิดช่องทางการรั่วซึมหรือแพร่กระจายความรู้โดยไม่ตั้งใจ มาพัฒนาและสร้างปัจจัยอิทธิพลตัวใหม่ ที่มีผลกระทบต่อความสามารถในการดูดซับความรู้และนวัตกรรม โดยการวิจัยครั้งนี้ทำการขยายผลต่อยอดด้วยการทดสอบเชิงประจักษ์ตัวแบบจำลองใหม่ ให้ครอบคลุมระบบความสัมพันธ์ระหว่างองค์การตามห่วงโซ่อุปทานฝั่งปลายน้ำ หรือเป็นการศึกษาผลกระทบต่อลูกค้าที่ใช้ธุรกิจบริการขนส่งด่วน ถือเป็นการสำรวจและทดสอบความสัมพันธ์ ในอุตสาหกรรมภาคบริการโครงสร้างพื้นฐานประเภทฐานองค์ความรู้สูงในประเทศไทยเป็นครั้งแรก ซึ่งงานวิจัยนี้จะทำให้เห็นว่า บริษัทท้องถิ่นในไทยสามารถได้รับประโยชน์ จากการรั่วซึมหรือแพร่กระจายความรู้โดยไม่ตั้งใจของธุรกิจบริการขนส่งด่วน ด้วยการใช้วิธีการร่วมมือ(ช่องทางการรั่วซึมด้านงาน) และ ความสัมพันธ์(ช่องทางการรั่วซึมด้านสังคม) หรือไม่อย่างไรและได้ประโยชน์อะไร การสำรวจทำโดยการส่งแบบสอบถาม 1,300 ชุดไปยังสี่กลุ่มธุรกิจส่งออกสำคัญในไทยซึ่งเป็นลูกค้าหลักที่ใช้ธุรกิจบริการขนส่งด่วน ได้รับการตอบกลับ 283 ชุด ผลการทดสอบและวิเคราะห์สถิติโมเดลสมการโครงสร้าง แสดงความเหมาะใช้ได้ดีของแบบจำลองตามสมมติฐาน จากผลลัพธ์สรุปว่า (1) การร่วมมือวางแผนและการร่วมลงมือปฏิบัติงาน มีบทบาทสำคัญต่อการสร้างนวัตกรรมด้านการบริหารและนวัตกรรมด้านการตลาดผ่านความสามารถในการดูดซับเชิงศักยภาพ (2) รูปแบบการสื่อสารอย่างไม่เป็นทางการและการร่วมมือแก้ไขปัญหา มีผลกระทบต่อนวัตกรรมผ่านความสามารถในการดูดซับเชิงประยุกต์ (3) ความผูกพันแบบแน่นแฟ้น มีผลเชิงลบต่อความสามารถในการดูดซับความรู้ของลูกค้า และไม่มีอิทธิพลต่อนวัตกรรม (4) ความสามารถในการดูดซับความรู้มีบทบาทสำคัญในการเป็นปัจจัยสื่อกลาง โดยที่องค์ประกอบเชิงศักยภาพและเชิงประยุกต์ต้องพึ่งพากัน จึงควรจัดให้มีกลไกประสิทธิภาพภายในองค์การใช้สนับสนุนให้เกิดความเชื่อมโยงเกื้อกูลกันและกัน ประโยชน์ที่ได้จากการศึกษาวิจัย ในเชิงวิชาการทำให้เกิดองค์ความรู้ใหม่แบบบูรณาการที่สามารถขยายผลต่อยอดได้ต่อเนื่อง ในเชิงปฏิบัติทำให้ผู้บริหารและผู้วางแผนระดับนโยบาย สามารถกำหนดแนวทางกลยุทธ์หรือยุทธวิธีจากกิจกรรมเครือข่าย เพื่อสร้างเสริมพัฒนาความสามารถในการดูดซับความรู้และนวัตกรรมได้ ด้วยการคัดเลือกสรรกลไกการร่วมมือและกลไกความสัมพันธ์ที่เหมาะสม เพื่อให้ได้มาซึ่งความรู้รั่วซึมจากผู้ให้บริการที่มีฐานองค์ความรู้สูง ซึ่งถือเป็นความรู้ประเภทส่วนเหลือทิ้งทางเศรษฐศาสตร์ที่ผู้รับไม่เสียต้นทุนทางตรงและไม่จำเป็นต้องมีการทำสัญญาผูกมัดเป็นทางการ Absorptive capacity is specific and core competency to a firm. It consists of potential absorptive capacity (acquisition and assimilation abilities) and realized absorptive capacity (transformation and exploitation abilities) to get knowledge from outside and thereby enhances competitiveness. Despite its importance, this construct has seldom been focused upon and sometimes even overlooked until there was a reconceptualization concept and set up new proposed model. Drawing on spillover channel framework, the study of Rajkulchai (2006) developed and initiated new factor (spillover channel mechanism) affecting absorptive capacity and innovation. This study further extends and more explores the Rajkulchai’s (2006) re-conceptualized model in interorganizational relationship. The model is tested to find the impact to downstream side in value/supply chain by focusing on the customer-sided effect of express delivery service industry (EDS/EDI). It is the first empirical study to investigate the relationship of knowledge-based industry in service sector in Thailand. The result shows how and what benefits the local firms in Thailand to acquire and utilize knowledge spillover from EDS through the cooperation (tasked-oriented channel) and connectedness (social-oriented channel). Empirical data was collected from mail questionnaire survey of 1,300 important export firms in Thailand as main customers of EDS with 283 usable respondents being analyzed using Structural Equation Modeling technique. The tests indicate that the research model fits well. The results show that (1) joint planning and joint implementing takes dominant role to marketing and management innovation creation through potential absorptive capacity (2) informal communication/contact and joint problem-solving have impacts on management and marketing innovation creation through realized absorptive capacity (3) strong ties has negative effect on absorptive capacity and no impact on innovation, respectively (4) potential and realized absorptive capacity, playing crucial mediating role, are dependent and need the efficiency factor within firms to support this relationship. This study shows much more benefits. For academic contribution, it initiates and extends the body of (multidisciplinary) knowledge. For practical contribution, business managers and policy makers can set up strategy through the network activities to facilitate their absorptive capacity and innovation. With the suitable and fit channel selection, clients can absorb the incoming knowledge spillover from service provider. This is the important benefit from economics residual without direct cost and regardless formal contract.