สถาบันวิจัยเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวไทยเกิดขึ้นเพื่อตอบสนองการใช้งานวิจัยเป็นเครื่องมือในการพัฒนาพื้นที่ที่มีศักยภาพทางการท่องเที่ยว และเน้นกลไกการจัดการการท่องเที่ยวเชิงเครือข่ายแบบมีส่วนร่วม และสร้าง “องค์ความรู้” ทางด้านการพัฒนาและจัดการการท่องเที่ยว แล้วเก็บองค์ความรู้นั้นฝากไว้ในธนาคารข้อมูลเพื่อให้ภาคีที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวสามารถถอนข้อมูลไปใช้วางแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาและจัดการการท่องเที่ยวในระดับต่าง ๆ สถาบันวิจัยเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวไทย โดยการสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ภายใต้การกำกับของสำนักนายกรัฐมนตรี ดำเนินชุดโครงการวิจัยต่าง ๆ ด้านการท่องเที่ยวมาแล้วกว่า 8 ปี ปีนี (2553) ย่างเข้าปีที่ 9 แล้ว โดยมี ดร.เทิดชาย ช่วยบำรุง เป็นผู้อำนวยการสถาบัน สถาบันวิจัยเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวไทยดำเนินงานร่วมกับฝ่ายต่างๆ ของ สกว. ทั้งฝ่ายเกษตร ฝ่ายชุมชนและสังคม โดยร่วมงานกับฝ่ายอุตสาหกรรมเป็นหลัก วัตถุประสงค์ 1. สร้างผลงานวิจัยท่องเที่ยวคุณภาพ 2. สร้างนักวิจัยท่องเที่ยวคุณภาพ 3. สร้างวิธีบริหารจัดการการวิจัยท่องเที่ยวแบบใหม่ เน้นการสร้างกระบวนการทำงานร่วมกันระหว่างนักวิจัยจากสถาบันการศึกษาต่าง ๆ ในพื้นที่ ร่วมกับผู้ใช้ประโยชน์งานวิจัย เพื่อให้ได้งานวิจัยที่มีคุณภาพและสามารถนำผลการวิจัยไปใช้ได้จริงผ่านธนาคารข้อมูลเพื่อใช้ในการวางยุทธศาสตร์และจัดการท่องเที่ยวให้มีประสิทธิภาพทั้งในและต่างประเทศ