การวิจัยเรื่อง “การจัดการความรู้ด้านการสืบสวนติดตามคนหายในประเทศไทย” มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางในการปรับปรุงแก้ไข ระเบียบหรือข้อกฎหมายต่างๆ ที่เป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจในการสืบสวนติดตามคนหาย ขั้นตอนและวิธีการสืบสวน นโยบายในการบริหารจัดการ รวมทั้งปัญหาอุปสรรคในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจ ประมวลกรณีศึกษาเกี่ยวกับการสืบสวนติดตามคนหายไว้เป็นบทเรียน และสร้างคู่มือการสืบสวนติดตามคนหาย เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตำรวจทั่วประเทศใช้เป็นคู่มือในการปฏิบัติงานสืบสวนติดตามคนหาย การดำเนินงานวิจัยครั้งนี้ แบ่งออกเป็น 3 ระยะ ผลที่ได้รับจากการดำเนินงานมีดังนี้ระยะที่ 1 การประชุมระดมความคิดเห็นของผู้ทรงคุณวุฒิด้านกฎหมาย พนักงานสอบสวนจากสถานีตำรวจต่าง ๆ และเจ้าหน้าที่มูลนิธิกระจกเงาซึ่งมีประสบการณ์ในการสืบสวนติดตามคดีคนหาย/ถูกลักพาตัว ที่ประชุมมีมติให้แก้ไขระเบียบการตำรวจเกี่ยวกับคดี ลักษณะที่14 บทที่ 3 ว่าด้วยเรื่อง “การดำเนินการเกี่ยวกับคนหายพลัดหลง และได้คืน” ซึ่งเป็นขั้นตอนและวิธีปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจในการรับแจ้งคดีคนหายที่สำนักงานตำรวจแห่งชาติใช้อยู่ในปัจจุบัน ให้มีความเหมาะสมและสอดคล้องกับสภาพการณ์ในปัจจุบัน เช่น การประกาศสืบหาคนหายผ่านสื่อโทรทัศน์ ระบบอินเตอร์เน็ต เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตำรวจสามารถนำไปใช้เป็นเครื่องมือในการปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเกิดประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน ระยะที่ 2 การจัดกิจกรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Storytelling) จำนวน 4 ครั้ง โดยเชิญผู้บริหารสถานีตำรวจ เจ้าหน้าที่ตำรวจฝ่ายสืบสวนทั้งระดับสัญญาบัตรและชั้นประทวน พนักงานสอบสวน เจ้าหน้าที่นิติวิทยาศาสตร์ทั้งจากสำนักงานนิติวิทยาศาสตร์ตำรวจและสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ แพทย์นิติเวช และเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบด้านการสืบสวนติดตามคนหายจากมูลนิธิกระจกเงา เข้าร่วมกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดยสกัดความรู้ที่มีอยู่ในตัวผู้ปฏิบัติงานเกี่ยวกับขั้นตอน เทคนิค วิธีการในการสืบสวน นโยบายในการบริหารจัดการ รวมทั้งปัญหาอุปสรรคในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจในการสืบสวนติดตามคนหาย มาจัดการให้เกิดเป็นความรู้ใหม่ที่ ผ่านการแลกเปลี่ยน เรียนรู้ และถอดบทเรียน เพื่อให้ความรู้ใหม่สามารถนำไปใช้ในการปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผลจากการจัดกิจกรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Storytelling) ครั้งนี้ทำให้ทราบสาเหตุของคนหาย พฤติการณ์ของคนร้าย พฤติการณ์ของคนหาย ขั้นตอน เทคนิควิธีการสืบสวนที่เป็นเลิศ (Best Practice) จาก “เรื่องเล่าแห่งความสำเร็จ” เพื่อนำมาเป็นแนวคิดในการจัดการความรู้อย่างเป็นรูปธรรม นโยบายในการบริหารจัดการ ปัจจัยที่นำไปสู่ความสำเร็จในการปฏิบัติงาน และปัญหาอุปสรรคในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ในการสืบสวนติดตามคนหายคณะผู้วิจัยได้สกัดความรู้จากการศึกษา แล้วจึงทำการถอดบทเรียนเพื่อจัดทำร่างคู่มือการสืบสวนติดตามคนหายต่อไป ระยะที่ 3 มีการประชุม 2 ครั้ง การประชุมครั้งที่ 1 เป็นการประชุมระดมความคิดเห็นร่วมกันระหว่างเจ้าหน้าที่ตำรวจทั้งฝ่ายสืบสวนและพนักงานสอบสวน ผู้บริหารสถานีตำรวจ ซึ่งเป็นตัวแทนของแต่ละกองบัญชาการทั่วประเทศ เจ้าหน้าที่ด้านนิติวิทยาศาสตร์ ผู้แทนจากกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และมูลนิธิกระจกเงา ร่วมกันระดมความคิดเห็นและให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับผลการวิจัย และการปรับปรุงแก้ไขร่างคู่มือการสืบสวนติดตามคนหายให้มีความถูกต้องและเหมาะสมในการนำไปเป็นคู่มือในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และการประชุมครั้งที่ 2 เป็นการนำ เสนอและเผยแพร่ผลงานวิจัย โดยเชิญกลุ่มเป้าหมายทั้งหมดที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมประชุมรับฟังการนำเสนอผลงานวิจัย และประชาสัมพันธ์เว็บไซต์ (www.thaimissing.com) ของโครงการ พร้อมทั้งมอบคู่มือการสืบสวนติดตามคนหายให้กับผู้แทนจากทุกหน่วยงานที่เข้าร่วมประชุม ข้อเสนอแนะเพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนากระบวนการติดตามสืบสวนคนหายพลัดหลงให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ดังนี้ 1) การปฏิบัติงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการสืบสวนติดตามคนหายยังขาดระบบออนไลน์เชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงาน จึงควรจัดทำฐานข้อมูลคนหายพลัดหลงให้เป็นปัจจุบัน เพื่อให้ทุกหน่วยงานในสังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติสามารถเข้าตรวจสอบข้อมูลผ่านทางเว็บไซต์ได้ 2) ปัจจุบันยังขาดหน่วยงานที่เป็นเจ้าภาพหรือศูนย์กลางในการเชื่อมโยงหรือประสานงานระหว่างเจ้าหน้าที่ตำรวจ พ่อแม่ ผู้ปกครองที่มาแจ้งความคนหาย เครือข่ายที่ทำหน้าที่ในการนำเสนอข่าว และองค์กรภาคเอกชนที่เกี่ยวข้อง ดังนั้นสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ควรจัดตั้งศูนย์สืบสวนติดตามคนหายขึ้น โดยให้อยู่ในโครงสร้างของฝ่ายปฏิบัติการ สังกัดศูนย์สืบสวนสอบสวนตำรวจภูธรในแต่ละภูมิภาค สำหรับในเขตพื้นที่นครบาล ควรสังกัดกองกำกับการสืบสวนสอบสวน กองบัญชาการตำรวจนครบาล 1-9 3) การออกหมายจับหรือหมายค้น หรือการพิจารณาสั่งฟ้องคดี เป็นอำนาจของศาลและพนักงานอัยการ ซึ่งบางครั้งเป็นปัญหาอุปสรรคในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจในการเข้าไปติดตาม ตรวจค้นหรือจับกุมผู้กระทำผิดในเคหะสถาน ดังนั้น เพื่อให้การแก้ไขปัญหาคนหาย/คนถูกลักพาตัว เกิดประสิทธิภาพสูงสุด จึงควรจัดการสัมมนาร่วมกันระหว่างเจ้าหน้าที่ตำรวจ ศาล อัยการ และหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง เพื่อแก้ไขปัญหาข้อกฎหมายดังกล่าว 4) การสืบสวนติดตามคนหาย แม้บางครั้งยังไม่เป็นคดีอาญา แต่จำเป็นต้องใช้งบประมาณในการสืบสวนติดตามจำนวนมาก เช่น ค่าเดินทางและค่าที่พัก แต่ปัจจุบันเจ้าหน้าที่ตำรวจยังขาดงบประมาณในส่วนนี้ ดังนั้น สำนักงานตำรวจแห่งชาติควรจัดสรรงบประมาณไว้สำหรับเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบในการดำเนินการให้เพียงพอต่อการปฏิบัติงาน