กากขี้แป้งเป็นของเสียจากอุตสาหกรรมน้ำยางข้น นำมาแปรสภาพด้วยจุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพ (EM) ร่วมกับรำข้าว มูลไก่ และขี้เลื่อย วิเคราะห์สมบัติทางกายภาพและทางเคมีของวัสดุก่อนและหลังแปรสภาพ พบว่ากากขี้แป้งมีค่าพีเอชอยู่ในช่วง 7.27-9.36 มีองค์ประกอบของธาตุไนโตรเจนทั้งหมด (TKN) ฟอสฟอรัสทั้งหมด (TP) โพแทสเซียม (K) แมกนีเซียม (Mg) และสังกะสี (Zn) ปริมาณร้อยละ 3.40-3.70,11.32-11.41, 0.64-1.56, 5.44-14.34 และ 0.16-0.51 โดยน้ำหนักตามลำดับ ส่วนรำข้าว มูลไก่ และขี้เลื่อย มีองค์ประกอบของธาตุอาหารในปริมาณที่ค่อนข้างน้อย จุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพทางการค้า (EM, Kyusei) นำมาขยายส่วนและเลี้ยงบนอาหาร NA และ PDA พบว่าประกอบด้วย ยีสต์ รา และแบคทีเรีย แกรมบวกสามารถใช้ปรับลดกลิ่นกากขี้แป้งได้ การแปรสภาพกากขี้แป้งเป็นสารบำรุงดินโดยมีสัดส่วนกากขี้แป้ง (S) กากอินทรีย์ผสม (มูลไก่:รำข้าว:ขี้เลื่อย = 1:1:1) (O) และ EM ขยายส่วน เท่ากับ 4:3:1 หมักในระบบเปิดเป็นเวลา 24 วัน มีอุณหภูมิเปลี่ยนแปลงอยู่ในช่วง 30-60°C หลังหมักพบว่า ปริมาณธาตุอาหารฟอสฟอรัสทั้งหมดโพแทสเซียม แมกนีเซียม และสังกะสีมีค่าเพิ่มขึ้น ส่วนธาตุไนโตรเจนทั้งหมดมีค่าลดลง กากขี้แป้งที่แปรสภาพนำมาผสมดินเท่ากับ 1 : 3 โดยปริมาตร เพื่อปลูกต้นทานตะวัน (Heliaths annus L., Sun-smile) พบว่าหลังการปลูกเวลา 60 วัน ต้นทานตะวันสามารถเจริญเติบโตได้ดีเช่นเดียวกับการใส่ปุ๋ยเคมีทางการค้า ดังนั้นกากขี้แป้งที่เป็นของเสียจากอุตสาหกรรมน้ำยางข้นสามารถเพิ่มมูลค่าได้ โดยการนำมาแปรสภาพด้วยการใช้จุลินทรีย์และผสมกากอินทรีย์ชนิดต่างๆ ก่อนนำมาใช้ประโยชน์ทางการเกษตร