การวิจัยครั้งนีม้ ีวัตถุประสงค์ 1.) เพื่อศึกษากลไกการจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวทาง ธรรมชาติ บนพืน้ ที่เกาะช้าง กิ่งอำเภอเกาะช้าง จังหวัดตราด 2.) เพื่อศึกษาศักยภาพการจัด กิจกรรมการท่องเที่ยวทางธรรมชาติ บนพืน้ ที่เกาะช้าง กิ่งอำเภอเกาะช้าง จังหวัดตราด และ 3.) เพื่อหาแนวทางในการจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวทางธรรมชาติ บนพืน้ ที่เกาะช้าง กิ่งอำเภอ เกาะช้าง จังหวัดตราด เพื่อการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหาร / เจ้าของกิจการ ที่จัดกิจกรรมการท่องเที่ยวทางธรรมชาติ ประชาชนในพืน้ ที่ นักท่องเที่ยว ทัง้ ชาวไทย และชาวต่างประเทศ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยแบ่งเป็น 5 ชุด มีทัง้ แบบสอบถาม และ แบบสัมภาษณ์อย่างมีโครงสร้าง โดยคณะนักวิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยตนเอง การวิเคราะห์ ข้อมูลถ้าเป็นแบบสัมภาษณ์อย่างมีโครงสร้าง ทำการวิเคราะห์เนือ้ หา ส่วนแบบสอบถาม ทำการ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ทางด้านสถิติ ผลการวิจัยพบว่า กลไกการจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวแบ่งได้ 2 กลุ่มคือ ผู้ให้บริการ กิจกรรมการท่องเที่ยวที่เป็ นประชาชนในพื ้นที่ และ ผู้ให้บริการกิจกรรมการท่องเที่ยวที่เป็ น นักลงทุนต่างถิ่น/ต่างประเทศ ซึ่งมีรายละเอียดในการดำเนินการด้านต่างๆ จำนวน 8 ด้าน คือ 1.) วัตถุประสงค์ของการดำเนินกิจกรรม 2.) ด้านการเงิน 3.) ด้านกายภาพและสิ่งอำนวยความ สะดวก 4.) การจัดโปรแกรมกิจกรรมต่างๆ 5.) การประชาสัมพันธ์และการตลาด 6.) ด้านทรัพยากร มนุษย์ 7.) ความปลอดภัยและความเสี่ยง และ 8.) ลูกค้าสัมพันธ์ ส่วนเรื่องศักยภาพการจัด กิจกรรมการท่องเที่ยว ในมุมมองของนักท่องเที่ยวชาวไทย และชาวต่างประเทศ พบว่า กิจกรรมดำ น้ำ ดูปะการัง (น้ำตืน้ ) และ กิจกรรมดำน้ำ ดูปะการัง (น้ำ ลึก) มีศักยภาพในระดับสูง เมื่อพิจารณา รายละเอียดพบว่า ประชาชนในพืน้ ที่มีความคิดเห็นว่า คุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติที่ได้จากการ ท่องเที่ยว มีศักยภาพสูง แต่นักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างประเทศ คิดว่ามีศักยภาพอยู่ในระดับ ปานกลาง ส่วนเรื่องความปลอดภัยจากการดำเนินกิจกรรมการท่องเที่ยว และความนิยมของ กิจกรรมการท่องเที่ยว กลุ่มตัวอย่างทัง้ 3 กลุ่มมีความคิดเห็นสอดคล้องกันว่ามีศักยภาพอยู่ใน ระดับปานกลาง นอกจากนี ้คณะผู้วิจัยได้เสนอแนวทางในการจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวทาง ธรรมชาติบนพืน้ ที่เกาะช้าง โดยสามารถจัดทำภายใต้กรอบ 3E คือ Enforcement (การบังคับใช้ กฎหมาย หรือข้อบังคับ) Engineering (การใช้เทคโนโลยีเพื่อการพัฒนา ปรับปรุง และอนุรักษ์) และ Education (การให้ความรู้ และข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้องและครบถ้วน) The major objectives of this project is firstly to research and study the mechanism on the arrangement of Sustainable Natural-Based Tourism Activities of Koh Chang Area, Koh Chang Sub-District, Trat Province, secondly to research and study the potential on the arrangement of Sustainable Natural-Based Tourism Activities of Koh Chang Area, Koh Chang Sub-District, Trat Province, and thirdly to research and study for means and accomplishment concerned the Area-Based Tourism Research for Sustainable Tourism of Koh Chang Area, Koh Chang Sub-District, Trat Province. The population and samples used in this research are the business owners, CEOs who arrange the tourists’ activities and programs, local citizens, and Thai and non-Thai tourists. The research equipments have been divided into five different sets, consisted of questionnaires, and structural interviews. All information was gathered mainly by all researchers. However, the information is analyzed by statistical computer programs. The results are obviously seen that participants can be categorized into two groups : the local investors as one group and non-local as well as foreign investors as the other group. The details related to work operation consisted of 1) objective of activities and programs, 2) financial plan, 3) facilitation factors, 4) program arrangement, 5) public relation and marketing, 6) human resources, 7) security and risk management, and the last one is 8) customer relations. From the point of views stated by Thai tourists and non-Thai tourists, the results appeared that coral snorkeling and scuba diving are very interesting and highly meaningful. Nevertheless, the results from the studies have shown that the local citizens strongly believed in the high value of natural resources and highly valued on this issue while most of Thai tourists and non-Thai tourists moderately observed the value of natural resources. In addition, the security system and popularity on tourism activities have moderately attracted the three sample groups. In spite of that, for future development, the researchers have proposed the 3E which are the enforcement, engineering and education to be considered as the news effective means for the Area-Based Tourism Research for Sustainable Tourism of Koh Chang Area, Koh Chang Sub-District, Trat Province.