โครงการนี้สามารถสร้างองค์ความรู้ทั้งชุดของทฤษฎีเศรษฐศาสตร์นีโอคลาสิกมีจุดอ่อนและจุดแข็งอย่างไรในการอธิบายโลกแห่งความเป็นจริง โดยเฉพาะบทบาทของสถาบัน (Institutions) ซึ่งเศรษฐศาสตร์นีโอคลาสิกมิได้ให้ความสำคัญเท่าที่ควรหรือให้ความสำคัญก็ไม่มากเทาที่ควร เพราะมักถือว่าสถาบันเป็นปัจจัยภายนอก (Exogenous variable) มาโดยตลอดที่ยากต่อทำความเข้าใจ ดังนั้นจึงมักถูกสมมติให้เป็นตัวแปรภายนอกที่ลักษณะคงที่ แต่นักเศรษฐศาสตร์จำนวนมากเริ่มตระหนักว่า การสมมติอย่างแข็งกระด้างเช่นนี้น่าจะเป็นการลดความแม่นยำและความถูกต้องของทฤษฎี ในแง่ที่ว่า สถาบันย่อมมีบทบาทอย่างสำคัญต่อการกำหนดพฤติกรรมของมนุษย์ในสังคม ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง หรือในทางกลับกัน มนุษย์ก็พยายามเปลี่ยนแปลงสถาบันเพื่อกำกับพฤติกรรมของมนุษย์มิให้ฉกฉวยโอกาสจากผู้อื่น เศรษฐศาสตร์สถาบันแบบใหม่จึงเป็นการนำเอาสถาบันเป็นตัวแปรภายในที่จำต้องอธิบายผ่านกรอบของแบบจำลองทางเศรษฐศาสตร์ แทนที่จะสมมติให้เป็นปัจจัยภายนอกแบบเศรษฐศาสตร์นิโอคลาสิก ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์สถาบันแบบใหม่จึงนับเนื่องว่าเป็นทฤษฎีที่กำลังพัฒนาและเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา