กระบวนการวิจัยเพื่อพัฒนานี้ ได้มีส่วนในการพัฒนา และเสริมสร้างกลไกการจัดการ "ความรู้" สู่ชุมชนเพื่อแก้ไขปัญหาของชุมชนและพื้นที่ และก่อให้เกิดกระบวนการเรียนรู้อย่างยั่งยืนของ ชุมชน โดยมี"ฐานคน" (จากกระบวนการพัฒนาศักยภาพ"คนใน"เสริมสร้างวิธีคิดวิธีการจัดการความรู้) มี"ฐานข้อมูลความรู้"(จากกระบวนการร่วมศึกษาสืบค้นร่วมกับชุมชน และจากการจัดกิจกรรมพัฒนาเพื่อ แก้ปัญหาชุมชน) และ"ฐานการจัดการ" (จากการนำความรู้/กิจกรรมพัฒนามาแก้ไขปัญหาร่วมกันของ เครือข่ายประเด็นปัญหาในพื้นที่)เป็นฐานรองรับอยู่ ซึ่งเป็นการเสริมสร้าง"ความเข้มแข็งขององค์กร ชุมชน"ในการจัดการ"ความรู้"เพื่อแก้ปัญหาชุมชน นอกจากนั้นในพื้นที่ยังได้เกิด"หน่วยจัดการความรู้" ของชุมชน โดยชุมชนและเพื่อชุมชนท้องถิ่น ขึ้นมาในนาม"ศูนย์ประสานงานข้อมูลความรู้เพื่อการ พัฒนา"(ตัวชี้วัดของโครงการวิจัย) ซึ่งดำเนินการบริหารจัดการโดย"คนใน"พื้นที่ (กลุ่มเพื่อนเรียนรู้เพื่อการ พัฒนาและเครือข่ายชุมชน) โดยมีกลไกและกระบวนการบริหารจัดการ"ความรู้"อย่างเป็นระบบและ เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ และมีความยั่งยืนจากการมีส่วนร่วมของทุกฝ่าย(ผลเชิงการพัฒนา) ในขณะเดียวกันในกระบวนการนี้ได้ศึกษาวิจัยเงื่อนไขและกลไกการจัดการ"ความรู้"สู่ชุมชน เพื่อแก้ไขปัญหาของชุมชนที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม ภายใต้บริบทและสถานการณ์ทางเศรษฐกิจ สังคมและการเมือง โดยได้ตอบคำถามการวิจัย(โจทย์การวิจัย) ซึ่งถือเป็น"บทเรียน"ที่มีคุณค่าและ ความหมายซึ่งเกิดจากกระบวนการวิจัยเพื่อพัฒนาร่วมกับชุมชนในพื้นที่ และยังได้ค้นหา/ค้นพบ/พัฒนา "โจทย์การวิจัย" ในขณะดำเนินงานเพื่อนำไปสู่การแสวงหาความรู้เพิ่มเติมในโอกาสต่อไปด้วย(ผลเชิงวิชาการ) สรุปผลที่ปรากฎเป็นรูปธรรมในพื้นที่ปางมะผ้า - "คนใน"ชุมชนพื้นที่ซึ่งเข้าร่วมกระบวนการ/โครงการวิจัยได้รับการพัฒนา และสร้าง เสริมทั้งวิธีคิด และวิธีการจัดการความรู้เพื่อแก้ไขปัญหาชุมชน/พื้นที่ ด้วยการใช้ "ปัญหาร่วม"ของชุมชนเป็นตัวตั้ง และใช้กระบวนการ/กิจกรรมจัดการความรู้เพื่อ นำมาใช้ในการแก้ไขปัญหา - เกิดการรวมตัวและเกาะกลุ่มของ"คนใน" พื้นที่ เป็น "หน่วยจัดการความรู้" และ "เครือข่ายความร่วมมือระหว่างชุมชน" เพื่อร่วมกันจัดการ "ความรู้" และเชื่อมประสาน ความร่วมมือกับหน่วยงานทั้งภาครัฐเอกชน องค์กรพัฒนาเอกชนและภาควิชาการสู่ การแก้ไขปัญหาต่างๆ ของชุมชน / พื้นที่อย่างต่อเนื่อง - เกิด"รูปธรรม"ของกิจกรรมพัฒนาต่างๆ เช่น "ชุมชนต้นแบบ" ด้านการจัดการทรัพยากร ด้านการจัดการท่องเที่ยว ด้านการจัดการเกษตร"ฟาร์มต้นแบบ"ที่เป็นผลมาจาก กระบวนการจัดการความรู้ของชุมชน โดยชุมชน เพื่อชุมชน - ผลการวิจัยตลอดระยะเวลาดำเนินโครงการ (2 ระยะ / รวม 3 ปี) ได้ตอบ "คำถามการ วิจัย" อันเป็นบทเรียนสำคัญที่เกิดจากกระบวนการวิจัยเพื่อพัฒนาร่วมกับชุมชน This Research for development process had developed and empowered the system of knowledge management for solving problems of communities and areas. Furthermore, it encourages sustainable learning process of communities based on "People" (through process of "insiders" capacity building on thinking and knowledge management method) and "Management" (by the way of exercising their knowledge and developmental activities to solve community problems) which strengthens community organizations in "knowledge managing" for solving community problems. In addition, -the center of knowledge and information for development (K.I.D.) was established in research areas as "the unit of knowledge management of community by community people and for people in community". These centers, one of the successful indicators specified in the research proposal at the beginning, are running by the "Insiders" or community people entitled "The Learning Friend Group for Development" and Community Networking. The centers are also conducting through systematic and process on knowledge management responding to community context. The participation from all steak holders as the outcome of developing process ensures the sustainable of the centers. On the academic aspect, this research which its objective is to search for the effective conditions and systematic of knowledge management of communities to solve community problems under the context of cultural orientations and present socio-economic and political situation has not only founded the much meaningful and valuable lesson-learned in finding out the answers to the research queries with people and communities but also brought us new challenging questions during conducting research process. The Concrete Finding in Pang Ma Pha Area - "The insiders" who participated in process/research project were empowered both thinking and knowledge management method through analyzing communal problems and conducting process/knowledge management activities to solve the problems. - "The Insiders" have consolidated to be "Knowledge Management Unit" and "Community Cooperation Network" in order to direct knowledge and cooperate with government organizations, non-governmental organizations, and academics to continue solving community problems. - Developing activities in communities have been being more concrete such as "Model Community" on Resource Management/Tourism/Agriculture. All are products from knowledge managing of community by community people and for people in community. - The result of the three-year / two-phase research has answered "research queries" as significant lesson-learned by conducting research for development process with people and communities.