การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ทราบถึงอัตราการระบาดของเชื้อ Mycobacterium avium ในผู้ป่วยที่ติดเชื้อเอดส์และเพื่อทราบถึงสายพันธุ์ของเชื้อรวมทั้งเพื่อหาแหล่งที่แพร่เชื้อ เข้าสู่ผู้ป่วยจากสิ่งแวดล้อม ตัวอย่างที่ใช้เพาะเลี้ยงเชื้อ mycobacteria ได้แก่เลือดและเสมหะจาก ผู้ป่วยที่ติดเชื้อเอดส์จำนวน500รายที่เข้ารับการรักษาด้วยอาการเป็นไข้ไม่ทราบสาเหตุเป็นเวลา อย่างน้อยสองสัปดาห์หรือมีอาการแสดงออกคล้ายเป็นวัณโรคจากโรงพยาบาล4แห่งในจังหวัด เชียงใหม่ ตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2543ถึงเดือนเมษายน 2546 เชื้อ mycobacteria ที่พบจะทำการ ตรวจพิสูจน์โดยเทคนิค PCR-REA ตัวอย่างจากสิ่งแวดล้อมในบริเวณบ้านหรือบริเวณใกล้เคียง ของผู้ป่วยที่ตรวจพบเชื้อ M. avium จะถูกเก็บมาตรวจหาเชื้อ M. avium ทุกราย ผลการ เพาะเลี้ยงเชื้อจากเลือดพบเชื้อ M. avium มากที่สุดคือพบ46 isolates(9.2%) สำหรับในเสมหะ พบเชื้อ M. tuberculosis complex ได้มากที่สุดคือ 23ใน182 ราย(12.6%)และพบเชื้อ M. avium ได้น้อยเพียง 8 ราย(4.4%)และปรากฏว่าตรวจไม่พบเชื้อ M. avium ในสิ่งแวดล้อมเลยจึงไม่อาจ สรุปได้ว่าผู้ป่วยได้รับเชื้อจากสิ่งแวดล้อมใด จากการศึกษา DNA fingerprint ของเชื้อ M. avium ที่แยกได้จากผู้ป่วย 40 รายโดยใช้ IS1245 เป็น probe พบว่าเชื้อ M. avium จากผู้ป่วย 12 ราย (30%) ตรวจไม่พบ IS1245 ที่เหลืออีก 28 รายตรวจพบ IS1245 ได้ตั้งแต่ 2-31 copies (เฉลี่ย 13 copies) จากการศึกษาครั้งนี้พบว่ามีความหลากหลายของ RFLP pattern มาก(82.1% diversity) แสดงให้เห็นว่าผู้ป่วยน่าจะได้รับเชื้อจากสิ่งแวดล้อมแตกต่างกันมากกว่าจากการ ระบาดของเชื้อสายพันธุ์ใดสายพันธุ์หนึ่งโดยเฉพาะ The aims of this study are for knowing the rate of Mycobacterium avium infection, epidemic strains in HIV infected patients, and the source of infection from the environments. The study was performed by culturing the mycobacteria from blood and sputum from 500 HIV infected patients that were admitted with the symptom of fever of unknown origin for at least 2 weeks or with the clinical symptom similar to tuberculosis at 4 hospitals in Chiangmai province, during June 2000 to April 2003. The mycobacteria were identified by PCR-REA technique. The environmental samples around the houses of the patients who were infected with M. avium were collected and cultured for M. avium. The results showed that M. avium were detected most from blood culture as 46 isolates (9.2%) where as M. tuberculosis complex were detected most in sputum as 23 isolates from 182 patients (12.6%), M. avium were detected only 8 isolates (4.4%). The results of environmental culturing of M. avium showed negative detection, so, it still can’t be concluded what is the origin of the infection. The DNA fingerprints of M. avium isolated from 40 patients were studied by using IS1245 as the probe. The results showed that M. avium isolated from 12 patients (30%) didn’t habour IS1245. IS1245 were found in the isolates from 28 patients ranging from 2-31 copies (average 13 copies). This study showed that with the high diversity (82.1%) of the RFLP pattern, it was more likely that the patients were infected with various strains of M. avium from the environments than from one specific strain.