การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์การท่องเที่ยวถวิลหาอดีตในพื้นที่อำเภอผักไห่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (2) เพื่อศึกษาศักยภาพในการจัดการท่องเที่ยวถวิลหาอดีตในพื้นที่อำเภอผักไห่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ใช้กระบวนการวิจัยการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลหลัก คือ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทางการท่องเที่ยวทั้งภาครัฐ และเอกชน ผู้นำชุมชน ผู้ประกอบการในพื้นที่อำเภอผักไห่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสังเกตแหล่งท่องเที่ยวถวิลหาอดีต แบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้าง และการประชุมเชิงปฏิบัติการ ผลการวิจัยพบว่า แหล่งท่องเที่ยวท่องเที่ยวถวิลหาอดีตในพื้นที่อำเภอผักไห่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ในภาพรวมทางด้านการคมนาคม ด้านสิ่งอำนวยความสะดวก ด้านความปลอดภัยในแหล่งท่องเที่ยว ด้านความสะอาด ด้านคุณภาพสินค้า และการบริการ ด้านสถานที่สำคัญทางศาสนา ความเชื่อ ทรัพยากรทางประวัติศาสตร์ และแหล่งเรียนรู้ ด้านแหล่งอาชีพ และด้านกิจกรรมการท่องเที่ยว มีความพร้อมในการรองรับนักท่องเที่ยว สถานการณ์การท่องเที่ยวถวิลหาอดีต ในภาพรวม ปี พ.ศ. 2562 ดีกว่า ปี พ.ศ. 2563 เดิมแหล่งท่องเที่ยวมีชื่อเสียงทางด้านประเพณีแห่เทียนพรรษาทางน้ำ และนักท่องเที่ยวเริ่มเดินทางท่องเที่ยวมากขึ้น และได้รับความนิยมในช่วงวันหยุดเสาร์ อาทิตย์ กิจกรรมที่นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เดินทางมาในพื้นที่ คือ เยี่ยมชมสถาปัตยกรรมบ้านขุนพิทักษ์บริหารหรือบ้านเขียว และรับประทานอาหารร้านอาหารท้องถิ่น อำเภอผักไห่ มีจุดแข็งทางด้านลักษณะทางภูมิศาสตร์ ความอุดมสมบูรณ์ทางธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมทรัพยากรการท่องเที่ยวถวิลหาอดีต มีโอกาสในการพัฒนาการท่องเที่ยวในพื้นที่โดยจะมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้การสนับสนุนการจัดการการท่องเที่ยว และการพัฒนาศักยภาพทางด้านการท่องเที่ยว และจากการประชุมเชิงปฏิบัติการ ก่อให้เกิดการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทางการท่องเที่ยวในพื้นที่ ในการระดมความคิดเห็นเสนอแนะการจัดกิจกรรมการท่องเที่ยว คือ (1) กิจกรรมทางน้ำ (2) ล่องเรือชมวิถีริมแม่น้ำ (เที่ยว + เก็บ + กิน) และ (3) ล่องเรือน้ำแม่น้ำน้อย