สืบเนื่องจากการประชุมหารือของหน่วยบริการภาคเอกชนในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติพื้นที่กรุงเทพมหานคร จากประเด็นปัญหาปีงบประมาณ 2560 อัตราการจ่ายชดเชยค่าบริการผู้ป่วยในลดลง ส่งผลให้หน่วยบริการภาคเอกชนในกรุงเทพมหานครขอถอนตัวออกจากระบบฯ ส่งผลกระทบต่อจำนวนหน่วยบริการรับส่งต่อไม่เพียงพอ นอกเหนือจากมติข้อเสนอเรื่องการเงินการคลัง ที่ประชุมได้มีมติให้สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติร่วมกับกรุงเทพมหานคร จัดทำข้อเสนอการเป็นเขตพิเศษของกรุงเทพมหานครว่า “กทม.มีบริบทที่แตกต่างจากเขตอื่นเรื่องอะไร จะพิเศษเรื่องอะไร และจะเกิดอะไรที่ดีขึ้นจากการเป็นเขตพิเศษ รวมถึงมีข้อเสียอะไร” สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ สาขาเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร (สปสช.กทม.) จึงได้จัดดำเนินการประชุมเพื่อจัดทำข้อเสนอ เขตพื้นที่พิเศษจำนวน 2 ครั้ง ครั้งแรกวันที่ 18 มกราคม 2561 สปสช.กทม.จัดประชุมหารือรูปแบบ เขตพิเศษ ร่วมกับกรุงเทพมหานคร และต่อมาในครั้งที่ 2 วันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2561 สปสช.และกรุงเทพมหานคร จัดประชุมวิชาการในรูปแบบของการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อการจัดทำข้อเสนอแนวทางการพัฒนาการบริหารจัดการระบบบริการสุขภาพเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร : เขตพื้นที่พิเศษ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) ได้มีโอกาสรับเชิญเข้าร่วมในกระบวนการดังกล่าว เพื่อทำหน้าที่เสนอสรุปผลงานวิชาการและสังเคราะห์ความรู้ความคิดเห็นจากการประชุมเชิงปฏิบัติการมาเป็นข้อเสนอแนะเพื่อการเปลี่ยนแปลงต่อเอกสาร ข้อเสนอแนวทางการพัฒนาการบริหารจัดการระบบบริการสุขภาพ เขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร : เขตสุขภาพพื้นที่พิเศษ ฉบับนี้ เป็นเอกสารเพื่อเตรียมนำเสนอต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขและผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครต่อไป โดยเนื้อหาได้คำนึงถึงปัจจัยต่างๆ อย่างครอบคลุมรอบด้าน ได้แก่ การดูแลประชากรทั้งปวงในกรุงเทพมหานครกว่าแปดล้านคน การเชื่อมโยงภารกิจของกระทรวงสาธารณสุขและกรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นองค์กรปกครองท้องถิ่นพิเศษที่มีกฎหมายเฉพาะ บทบาทการบริหารการเงินและอื่นๆของสปสช. บทบาทของหน่วยบริการภาครัฐและภาคเอกชน บทบาทการสร้างเสริมคุณภาพชีวิตของสสส. การบริหารองค์กรภาครัฐแบบใหม่ ฯลฯ โดยหวังว่ามาตรการที่เสนอทั้งสามด้าน 16 ข้อ น่าจะสามารถประยุกต์ไปดำเนินการ ให้เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาระบบสุขภาพ เขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร : เขตสุขภาพพื้นที่พิเศษต่อไป

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.), สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.)