ผลของขนาดฮอร์โมน เอฟ เอส เอช ต่อการเพิ่มการตกไข่และจ านวนตัวอ่อน ในโคพื้นเมืองภาคใต้ Effect of FSH Doses on Superovulation and the Number of Embryo in Southern Thai Native Cattle ชาญยุทธ กาพล อนนท์ เทืองสันเทียะ ณรงค์ เลี้ยงเจริญ มาลี อภิเมธีธ ารง Chanyuth Kapol Anone Thuangsanthia Narong Liengchareon Malee Apimeteetumrong บทคัดย่อ วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้ เพื่อเปรียบเทียบขนาดฮอร์โมน FSH (Follicle Stimulating Hormone) 2 ระดับ คือ 200 และ 150 มก. ในการกระตุ้นเพิ่มการตกไข่ในโคพื้นเมืองภาคใต้ใช้ แม่โคพื้นเมืองภาคใต้เป็นตัวให้ตัวอ่อน (donor) จ านวน 8 ตัว มีสุขภาพแข็งแรงสมบูรณ์ และมี วงจรการเป็นสัดปกติ อายุประมาณ 5-8 ปี มีน้ าหนักระหว่าง 250-350 กก. เลี้ยงที่ศูนย์วิจัยการ ผสมเทียมและเทคโนโลยีชีวภาพสุราษฎร์ธานี จ.สุราษฎร์ธานี เหนี่ยวน าการเป็นสัดด้วย ฮอร์โมนโปรเจสเตอร์โรนชนิดสอดในช่องคลอด และกระตุ้นเพิ่มการตกไข่โดยใช้ฮอร์โมน FSH (Folltropin V ? , Vetrepharm, Canada) โดยแบ่งกลุ่มแม่โคพื้นเมืองแบบสุ่มเป็น 2 กลุ่มๆ ละ 4 ตัว วางแผนการทดลองแบบ Crossover design ท าซ้ า 5 ครั้ง แต่ละครั้งห่างกันหนึ่งเดือน โค กลุ่มที่หนึ่งใช้ฮอร์โมน FSH ขนาด 150 มก. ต่อตัว และกลุ่มที่สองใช้ฮอร์โมน FSH ขนาด 200 มก.ต่อตัว โดยฉีดแบบลดขนาดเป็นเวลา 3 วัน เก็บตัวอ่อนหลังผสมด้วยน้ าเชื้อแช่แข็งพ่อโค ภาคใต้ 7 วัน วิเคราะห์ผลโดยใช้ Student, s t test ผลการด าเนินการในการเก็บตัวอ่อนทั้งหมด 33 ครั้ง แม่โคที่ให้ฮอร์โมนขนาด 150 มก. เก็บตัวอ่อน 16 ครั้ง ได้ตัวอ่อนที่มีคุณภาพย้ายฝาก ได้ (เกรด เอ บี ซี) จ านวน 29 ใบ อัตราการเก็บตัวอ่อนได้ 49.47% (47/95) ค่าเฉลี่ย ? ส่วน เบี่ยงเบนมาตรฐานของจ านวน CL และตัวอ่อนคุณภาพย้ายฝากได้เท่ากับ 5.94 ? 0.95 และ 1.81 ? 0.62 ตัวอ่อน (n = 16) ส าหรับแม่โคที่ให้ฮอร์โมน 200 มก.เก็บตัวอ่อน 17 ครั้ง ได้ตัว อ่อนที่มีคุณภาพย้ายฝากได้ (เกรด เอ บี ซี) จ านวน 44 ตัวอ่อน อัตราการเก็บตัวอ่อนได้ 64.29% (72/112, จ านวนไข่/ตัวอ่อนที่เก็บได้เทียบกับจ านวน corpus luteum; CL) ค่าเฉลี่ย ? ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ของจ านวน CL และตัวอ่อนคุณภาพย้ายฝากได้เท่ากับ 6.59 ? 0.80 และ 2.59 ? 0.69 ตัวอ่อน (n =17) พบว่า ขนาดฮอร์โมน FSH 200 มก. และ 150 มก.ให้ ค่าเฉลี่ยจ านวน CL ตัวอ่อนที่เก็บได้และตัวอ่อนคุณภาพย้ายฝากได้ ส านักเทคโนโลยีชีวภาพการผลิตปศุสัตว์ กรมปศุสัตว์ อ.เมือง จ.ปทุมธานี 12000 Bureau of Biotechnology in Animal Production, Department of Livestock Development, Muang, Pathumthani. 12000 2 ไม่แตกต่างกันทางสถิติ (P>0.5) ผลการศึกษานี้แสดงว่าขนาดฮอร์โมน FSH 150 มก. และ 200 มก. ให้ผลไม่แตกต่างกันต่อการเพิ่มการตกไข่ จ านวนและคุณภาพตัวอ่อนที่เก็บได้ในโค พื้นเมืองภาคใต้ ค าส าคัญ : การกระตุ้นเพิ่มการตกไข่ โคพื้นเมืองภาคใต้ ตัวอ่อนคุณภาพที่ย้ายฝากได้ ฮอร์โมน เอฟเอสเอช