บทคัดย่อ โครงการศึกษาการถ่ายทอดเทคโนโลยีโดยชุมชนมีส่วนร่วม มีวตัถุประสงค์เพื่อศึกษาเทคนิค การถ่ายทอดเทคโนโลยีที่เหมาะสมโดยชุมชนมีส่วนร่วม ในเขตพ้ืนที่5จังหวัดชายแดนภาคใต้ และผลักดัน ให้เกิดการพฒั นาเศรษฐกิจในชุมชนและเสริมสร้างคุณภาพชีวติในสังคม ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษามี 2 ส่วน คือ ข้อมูลทุติยภูมิและขอ้ มูลปฐมภูมิจากเกษตรกรกลุ่มตวัอย่างจา นวน 108 ราย ใน 5 จังหวัดชายแดน ภาคใต้ได้แก่ จังหวดั สตูล สงขลา ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส และใช้วิธีวิเคราะห์เชิงพรรณนา ประกอบการสนทนากลุ่ม ผลการศึกษามีดงัน้ี เกษตรกรกลุ่มตวัอย่างอยู่ในวยัแรงงานร้อยละ 97.2 ส่วนใหญ่มีอายุระหว่าง 34 47 ปี โดย เกษตรกรร้อยละ 89.9 ประกอบอาชีพการเกษตรแบบผสมผสาน 2 อยา่ งข้ึนไปตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงคือ ทา นา ทา สวน และเล้ียงสัตว์และนอกจากน้นั เกษตรกรกลุ่มตวัอย่างมีการประกอบอาชีพเสริมนอกภาค เกษตรร้อยละ 40.7 ไดแ้ก่ คา้ขาย รับจา้งทอผา้งานหตัถกรรม มีรายได้รวมโดยเฉลี่ยรายละ 75,620 บาทต่อ ปีส าหรับการส่งเสริมอาชีพการเกษตรดา้นปศุสัตวจ์ากภาครัฐก่อนมีการดา เนินโครงการศึกษาเทคนิคการ ถ่ายทอดเทคโนโลยีโดยชุมชนมีส่วนร่วม ซ่ึงเกษตรกรส่วนใหญ่ไดร้ับการส่งเสริมอาชีพจากภาครัฐโดย 1) หน่วยงานที่เกี่ยวข้องน าเสนอรายชื่อเกษตรกร 2) มอบปัจจยัการผลิตแก่เกษตรกรเป็ นรายบุคคล โดย เกษตรกรกลุ่มตวัอย่างร้อยละ 66.7 ที่เคยได้รับการส่งเสริมอาชีพเกษตรดา้นปศุสัตวม์ ีความพึงพอใจกบั ข้นั ตอนดงักล่าว เนื่องจากช่วยลดตน้ ทุนการผลิตแก่เกษตรกรเท่าน้นั ส่วนเกษตรกรอีกร้อยละ 33.3 ไม่พึง พอใจกบัข้นั ตอนดงักล่าวเนื่องจากปัจจยัการผลิตที่ไดร้ับไม่ตรงกบัความตอ้งการ มีความล่าชา้ในการส่งมอบ ปัจจยัการผลิต ไดร้ับปัจจยัไม่ครบตามจา นวน และสิ่งสา คญั คือเกษตรกรไม่ไดม้ีส่วนร่วมการส่งเสริมอาชีพ ของภาครัฐ จากการศึกษาการถ่ายทอดเทคโนโลยีโดยชุมชนมีส่วนร่วมของเกษตรกรกลุ่มตวัอยา่ งเพื่อ คน้ หาเทคโนโลยีโดยชุมชนมีส่วนร่วม พบวา่ เทคโนโลยีที่เกษตรกรกลุ่มตวัอย่างท้งั 5 จังหวัดน ามาใช้ใน โครงการศึกษาการถ่ายทอดเทคโนโลยโีดยชุมชนมีส่วนร่วม มี6 องคป์ ระกอบดว้ยกนั คือ1) การอบรมให้ ความรู้ 2)การวิเคราะห์ตนเองและพ้ืนที่ 3)การจดั ต้งักลุ่ม 4) การวางแผนการผลิต 5) การจัดหาปัจจัยการ ผลิต และ 6) การประเมินผลการดา เนินงาน โดยเกษตรกรกลุ่มตวัอยา่ งมีส่วนร่วมในทุกองคป์ ระกอบและ ทุกข้นั ตอนของการถ่ายทอดเทคโนโลยีของกลุ่มกษตรกรเอง ทา ให้เกิดกลุ่มเกษตรกรในพ้ืนที่เกษตรกร 3 กลุ่มตวัอย่าง มีการช่วยเหลือพ่ึงพากนั ระหว่างสมาชิกภายในกลุ่ม เกษตรกรมีการแสวงหาความรู้เพื่อเพิ่ม ศกัยภาพในอาชีพ เล้ียงสัตวข์องตนเอง มีการวางแผนการทา งานและทา งานเชิงบูรณาการระหวา่ งเกษตรกร และภาครัฐเป็นผลใหก้ารส่งเสริมอาชีพปศุสัตวแ์ก่เกษตรกรกลุ่มตวัอยา่ งประสบผลสา เร็จ66.7 ส่วนอีกร้อย ละ 33.3 ที่ไม่ไดเ้ป็นไปตามแผนการผลิตและการตลาดเนื่องจากราคาปัจจยัการผลิตเพิ่มสูงข้ึนตามภาวะ เศรษฐกิจ ประกอบกบั พ่อคา้คนกลางเป็นผูก้า หนดราคาผลผลิต ดงัน้นั ภาครัฐและองค์กรที่เกี่ยวขอ้งตอ้ง ทา งานอย่างบูรณาการท้งัด้านการผลิตและการตลาด ไดแ้ก่1)วางแผนการผลิตให้มีปริมาณใกล้เคียงกบั ความต้องการของตลาด 2)ส่งเสริมและสนบั สนุนใหม้ีศูนยก์ารเรียนรู้เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีการเล้ียงสัตวท์ ี่ ครบวงจร 3) พฒั นาขอ้ มูลข่าวสารและสารสนเทศดา้นการผลิต การตลาดดา้นปศุสัตว์4)ส่งเสริมและ สนบั สนุนให้เกษตรกรรวมตวัเป็นสถาบนัการเกษตรที่เขม้แข็ง และสิ่งสา คญั 5)ให้เกษตรกรได้เข้ามามีส่วน ร่วมในการด าเนินการเทคโนโลยีท้ัง 6 องค์ประกอบที่ได้จากการศึกษาฯ เพื่อให้เกิดความเข้าใจและ รับผดิชอบร่วมกนั โดยมุ่งเนน้ ใหเ้กิดผลสัมฤทธ์ิมากกวา่ ผลสา เร็จในเชิงปริมาณ