สารปฏิชีวนะเป็นสารที่จุลินทรีย์ผลิตขึ้นหรือจากการสังเคราะห์ การตรวจสารปฏิชีวนะทำได้หลายวิธี ซึ่งแต่ละวิธีมีการวิเคราะห์ที่ซับซ้อนและ ใช้เครื่องมือราคาแพง ในปัจจุบันสารปฏิชีวนะที่ผสมอยู่ในอาหารสัตว์ ยังไม่มีวิธีทดสอบที่สามารถตรวจสอบหาสารปฏิชีวนะได้รวดเร็วและง่ายในเวลาเดียวกัน วัตถุประสงค์ของการศึกษาเพื่อพัฒนาชุดทดสอบชนิดสารปฏิชีวนะในอาหารสัตว์โดยวิธีทดสอบทางจุลชีววิทยากับเชื้อแบคทีเรียมาตรฐาน 5 ชนิด คือ Bacillus stearothermophilus ATCC 7953 Bacillus subtilis ATCC 6633 Bacillus cereus ATCC 11778 Micrococcus luteus ATCC 9341 และ Staphylococcus aureus ATCC 6538P จากการศึกษาพบว่า Chlortetracycline Tetracycline Oxytetracycline Erythromycin Monensin Spiramycin Tylosin มีความไวที่ระดับความเข้มข้นต่ำสุด 0.97 ppm และ Lincomycin Zinc Bacitracin มีความไวที่ระดับความเข้มข้นต่ำสุด 3.90 ppm ผลการทดสอบในห้องปฏิบัติการกับตัวอย่างอาหารไก่จากฟาร์มที่ต้องการรับรองเป็นฟาร์มมาตรฐานจำนวน 406 ตัวอย่าง เป็นผลบวกทั้งหมด 171 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 42.12 และตรวจพบ Chlotetracycline จำนวน 71 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 17.48 ด้วยวิธี HPLC-UV ซึ่งอาจมีการปนเปื้อนสารปฏิชีวนะอื่นรวมด้วย ซึ่งไม่ได้ทำการตรวจสอบ จากการทดสอบชุดทดสอบทางจุลชีววิทยาในท้องที่ กับตัวอย่างอาหารสัตว์ผสมสำเร็จรูปสำหรับไก่จากฟาร์มทั้งหมด 57 แห่ง ไม่พบการเกิดโซนยับยั้งเชื้อกับชุดทดสอบทั้งแบบเพลทและหลอดทดสอบ ซึ่งอาจใช้เป็นดัชนีบ่งบอกว่าเป็นฟาร์มเลี้ยงไก่แบบปลอดสารปฏิชีวนะตกค้างได้ระดับหนึ่ง คำสำคัญ: สารปฏิชีวนะ อาหารสัตว์ผสมสำเร็จรูปสำหรับไก่ การตรวจสอบเบื้องต้นทางจุลชีววิทยา เลขที่ทะเบียนวิจัย: 53(1)-0304-056