การวิจัยนี้มี มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบย่อยและตัวบ่งชี้อัตลักษณ์ของนักศึกษา วิทยาลัยพยาบาล กระทรวงสาธารณสุข 2) เพื่อตรวจสอบความเที่ยงตรงตามสภาพจริง (Concurrent Validity) ขององค์ประกอบย่อย และตัวบ่งชี้อัตลักษณ์นักศึกษา วิทยาลัยพยาบาล กระทรวงสาธารณสุข กับกลุ่มผู้รู้แจ้งชัด(Known Group) และ 3) เพื่อศึกษากลวิธีการพัฒนาอัตลักษณ์ของนักศึกษา วิทยาลัยพยาบาล กระทรวงสาธารณสุข ผู้วิจัยดำเนินการวิจัยเป็น 4 ขั้นตอน โดยมีการศึกษา วิเคราะห์ สังเคราะห์เอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง สัมภาษณ์เชิงลึก จากผู้เชี่ยวชาญ 13 คน เพื่อกำหนดองค์ประกอบและตัวบ่งชี้ ผ่านการตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือวิจัยจากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน ได้ค่า CVI เท่ากับ .95 จากนั้นนำมาปรับปรุงแก้ไขเพื่อนำไปทดลองใช้กับอาจารย์ที่ปฏิบัติงานในวิทยาลัยพยาบาล จำนวน 50 คน เพื่อหาค่าความเชื่อมั่น (Reliability) โดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาค (Cronbachs Alpha Coefficient) ได้ค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับ เท่ากับ .992 ผู้วิจัยได้นำแบบสอบถามที่ผ่านการทดลองใช้มาปรับปรุงแก้ไขอีกครั้งก่อนนำไปใช้เก็บข้อมูลกับกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารและอาจารย์ในวิทยาลัยพยาบาล สังกัดสถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข จำนวนทั้งสิ้น 539 คน แล้วจึงนำข้อมูลมาวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ (Exploratory Factor Analysis: EFA) สกัดปัจจัยด้วยวิธีวิเคราะห์องค์ประกอบหลัก และหมุนแกนองค์ประกอบแบบออโธโกนอลด้วยวิธีแวริแมกซ์ ทีละองค์ประกอบ ผู้วิจัยนำผลที่ได้มาปรับชื่อองค์ประกอบใหม่ให้เหมาะสมได้เป็น 3 องค์ประกอบหลัก 9 องค์ประกอบย่อย 75 ตัวบ่งชี้ จากนั้นผู้วิจัยนำตัวบ่งชี้ที่ได้จากข้างต้นมาสร้างเป็นแบบสอบถามเพื่อเก็บข้อมูลจากกลุ่มผู้รู้แจ้งชัดได้แก่ นักศึกษาพยาบาล ชั้นปีที่ 3 จำนวน 35 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติทดสอบค่าที (t - test) เพื่อยืนยันความเที่ยงตรงตามสภาพจริง และนำตัวบ่งชี้ที่มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบมากกว่า .80 และมีค่าเฉลี่ยสูงสุด 3 ลำดับแรก ที่ได้จากผลการวิเคราะห์องค์ประกอบมาหากลวิธีการพัฒนาอัตลักษณ์ของนักศึกษาพยาบาลด้วยวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้วิจัยนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา (Content Analysis) และตรวจสอบความเหมาะสมจากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน ด้วยวิธีจัดกลุ่มสนทนา (Focus Group) ขณะเดียวกันนำมาตรวจสอบความเป็นไปได้ต่อการนำไปปฏิบัติกับอาจารย์วิทยาลัยพยาบาล จำนวน 40 คน โดยใช้สถิติทดสอบค่าที (t - test) จากผลการวิจัยพบประเด็นสำคัญสองประการ ดังนี้ 1. องค์ประกอบย่อยและตัวบ่งชี้อัตลักษณ์ของนักศึกษา วิทยาลัยพยาบาล กระทรวงสาธารณสุข ได้แก่ 1) องค์ประกอบหลักด้านจิตบริการของนักศึกษาพยาบาล ประกอบด้วย 4 องค์- ประกอบย่อย 28 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ องค์ประกอบย่อยที่ 1 ด้านคุณภาพการบริการแบบองค์รวม มี 10 ตัวบ่งชี้ องค์ประกอบย่อยที่ 2 ด้านจริยธรรมและจรรยาบรรณวิชาชีพ มี 8 ตัวบ่งชี้ องค์ประกอบย่อยที่ 3 ด้านคุณลักษณะเชิงวิชาชีพ มี 7 ตัวบ่งชี้ องค์ประกอบย่อยที่ 4 ด้านการดูแลอย่างเอื้ออาทร มี 3 ตัวบ่งชี้ 2) องค์ประกอบหลักด้านการคิดเชิงวิเคราะห์ของนักศึกษาพยาบาล ประกอบด้วย 2 องค์ประกอบย่อย 16 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ องค์ประกอบย่อยที่ 1 ด้านคุณลักษณะนักคิดเชิงวิเคราะห์ มี 9 ตัวบ่งชี้ องค์ประกอบย่อยที่ 2 ด้านทักษะการคิดเชิงวิเคราะห์ มี 7 ตัวบ่งชี้ 3) องค์ประกอบหลักด้านการมีส่วนร่วมของผู้รับบริการ ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบย่อย 31 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ องค์ประกอบย่อยที่ 1 ด้านส่งเสริมการดูแลตนเองและการเสริมสร้างพลังอำนาจ มี 17 ตัวบ่งชี้ องค์ประกอบย่อยที่ 2 ด้านการยอมรับความแตกต่างระหว่างบุคคล มี 10 ตัวบ่งชี้ องค์ประกอบย่อยที่ 3 ด้านการพิทักษ์สิทธิผู้ป่วย มี 4 ตัวบ่งชี้ และเมื่อนำตัวบ่งชี้ที่ค้นพบไปทดสอบกับกลุ่มผู้รู้แจ้งชัด เพื่อยืนยันความเที่ยงตรงตามสภาพจริง พบว่าทั้ง 75 ตัวบ่งชี้ มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 2. กลวิธีการพัฒนาอัตลักษณ์ของนักศึกษา วิทยาลัยพยาบาล กระทรวงสาธารณสุข ในองค์ประกอบย่อยด้านคุณลักษณะเชิงวิชาชีพ ด้านการดูแลอย่างเอื้ออาทร ด้านทักษะการคิดเชิงวิเคราะห์ และด้านการยอมรับความแตกต่างระหว่างบุคคล มี 11 กลวิธี ได้แก่ 1) กำหนดนโยบายให้บูรณาการกับทุกพันธกิจภายใต้การมีส่วนร่วม 2) จัดทำแผนปฏิบัติ (Road Map) 3) พัฒนาความรู้และทักษะที่จำเป็นแก่อาจารย์และครูพี่เลี้ยง 4) พัฒนาสิ่งสนับสนุนให้เป็นสื่อเทคโนโลยีสารสนเทศ 5) จัดการเรียนการสอนที่หลากหลาย 6) เป็นแบบอย่างที่ดีแก่นักศึกษา 7) จัดบรรยากาศองค์กรให้เป็นกัลยาณมิตร 8) ส่งเสริมให้เกิดการสะท้อนคิดในระดับบุคคล กลุ่มงานและองค์กร 9) สนับสนุนให้นักศึกษาทำกิจกรรมด้วยกระบวนการ PDCA 10) จัดกิจกรรมครอบครัวเสมือนอย่างต่อเนื่อง 11) ติดตามและประเมินผลเป็นระบบ ผลการตรวจสอบความเหมาะสมจากผู้ทรงคุณวุฒิ ทั้ง 11 กลวิธี พบว่า มีความเหมาะสมต่อการนำไปปฏิบัติ และเมื่อนำกลวิธีไปตรวจสอบความเป็นไปได้กับอาจารย์วิทยาลัยพยาบาล พบว่า ทุกข้อมีความเป็นไปได้สู่การนำไปปฏิบัติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 ดังนั้นกลวิธี ทุกข้อจึงเป็นแนวทางสู่การนำไปพัฒนาอัตลักษณ์นักศึกษา วิทยาลัยพยาบาล กระทรวงสาธารณสุข