วิทยานิพนธ์ (นศ.ม)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การวิจัยครั้งนี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาแบบแผนการประมวลผลสารสนเทศอันนำไปสู่การตัดสินใจทางการเมืองของมนุษย์และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจด้วยความคิดเชิงรวบรัด ซึ่งวิธีการเก็บข้อมูลใช้การวิจัยเชิงสำรวจโดยแบบสอบถาม และวิธีวิจัยเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก ผลการวิจัยพบว่า มนุษย์ใช้การประมวลผลโดยใช้ความคิดเชิงรวบรัดเป็นหลักในการตัดสินใจทางการเมือง ซึ่งเป็นทางลัดในการประมวลผลข้อมูลเพื่อความง่าย รวดเร็ว และหลีกเลี่ยงการใช้ข้อมูลที่ซับซ้อน เนื่องจากความจำกัดด้านศักยภาพในการประมวลผลสารสนเทศของมนุษย์ ความจำกัดของสารสนเทศทางการเมือง ความจำกัดของเวลาและความจำกัดของความสนใจทางการเมือง ความคิดเชิงรวบรัดที่มักใช้ได้แก่ ตัดสินใจโดยจัดประเภทสิ่งเร้าต่างๆตามคุณลักษณะที่ตรงกับต้นแบบโดยไม่คำนึงถึงหลักความน่าจะเป็น การตัดสินใจจากความง่ายในการคาดเดาหรือความคุ้นเคยด้วยความรู้ที่มีอยู่อย่างจำกัดมากกว่าการพิจารณาทางเลือกอื่นๆอย่างรอบคอบ และการตัดสินใจโดยอาศัยการตีความสิ่งเร้าครั้งแรกเป็นจุดอ้างอิง ซึ่งอาจมีการปรับเปลี่ยนภายหลังแต่เป็นไปอย่างมีอคติตามการตีความครั้งแรก ความแตกต่างของการประเมินความสำคัญทางการเมือง ความต้องการในการคิดพิจารณาสาร และความรู้ทางการเมืองเป็นปัจจัยที่นำมาสู่การประมวลผลโดยใช้ความคิดเชิงรวบรัด โดยผู้ที่ประเมินความสำคัญทางการเมืองสูง มีโอกาสใช้ความคิดเชิงรวบรัดน้อยกว่า ผู้ที่ประเมินความสำคัญทางการเมืองต่ำ เนื่องจากเป็นกลุ่มที่สนใจติดตามข่าวสารการเมืองเป็นประจำ และผู้ที่มีความรู้ทางการเมืองสูง มีโอกาสใช้ความคิดเชิงรวบรัดน้อยกว่า ผู้ที่มีความรู้ทางการเมืองต่ำ เนื่องจากเป็นกลุ่มที่มีช่องทางในการแลกเปลี่ยนข่าวสารที่หลากหลาย และเข้าใจรูปแบบการนำเสนอข่าวจากสื่อ หนทางลดการใช้ความคิดเชิงรวบรัด รัฐสามารถรณรงค์ให้ประชาชนเห็นความสำคัญของการเมืองควบคู่กับการนำเสนอข่าวสารที่มีคุณภาพของสื่อมวลชน เพื่อให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจทางการเมือง เนื่องจากผู้ที่ตระหนักถึงความสำคัญทางการเมืองและมีความรู้ทางการเมือง สามารถคิดพิจารณาข้อโต้แย้งที่มีอยู่ในสารอย่างมีเหตุผลในการตัดสินใจ