วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

การจัดกลุ่มลำดับย่อยของข้อมูลอนุกรมเวลา เป็นการจัดกลุ่มรูปแบบหนึ่งในส่วนของงานวิจัยในด้านการทำเหมืองข้อมูลอนุกรมเวลา ซึ่งจะทำการพิจารณาบนข้อมูลอนุกรมเวลาหนึ่ง ๆ และจัดกลุ่มให้กับลำดับย่อยภายในข้อมูลอนุกรมเวลานั้น โดยวิเคราะห์จากความคล้ายคลึงกันของข้อมูล ลำดับย่อยที่มีความคล้ายคลึงกันของข้อมูลสูงจะถูกจัดอยู่ในกลุ่มเดียวกัน ในขณะที่ลำดับย่อยที่มีความคล้ายคลึงกันของข้อมูลต่ำจะถูกจัดอยู่ในกลุ่มที่ต่างออกไป โดยมีหลักเกณฑ์ที่สำคัญคือ ลำดับย่อยทุกลำดับไม่จำเป็นต้องถูกจัดกลุ่มทั้งหมด และ ลำดับย่อยที่ถูกจัดกลุ่มจะต้องไม่มีการซ้อนทับกัน ในงานวิจัยที่ผ่านมาทั้งหมดเกี่ยวกับการจัดกลุ่มลำดับย่อยของข้อมูลอนุกรมเวลา มีความจำเป็นที่จะต้องระบุพารามิเตอร์สำหรับกำหนดค่าความยาวของลำดับย่อยก่อนที่จะทำการจัดกลุ่ม ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาสำคัญสองประการ คือ 1. เป็นการยากที่ผู้ใช้จะทราบค่าที่เหมาะสมในการจัดกลุ่มได้ บางครั้งต้องอาศัยความรู้จากผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านของข้อมูลประเภทนั้น หรือแย่ไปกว่านั้นในกรณีที่ข้อมูลมีความซับซ้อนมาก ๆ แม้แต่ผู้เชี่ยวชาญเองก็ไม่สามารถระบุค่าที่เหมาะสมได้ และ 2. ความยาวของลำดับย่อยในการจัดกลุ่มจะถูกจำกัดโดยค่าพารามิเตอร์ที่กำหนดลงไปนี้ ทำให้ขาดอิสระในการจัดกลุ่มที่แท้จริง เพราะโดยทั่วไปแล้วในข้อมูลอนุกรมเวลาหนึ่ง ๆ ไม่จำเป็นที่ลำดับย่อยในแต่ละกลุ่มจะต้องมีความยาวเท่ากัน ทั้งสองปัญหานี้นำไปสู่ความไม่แม่นยำในการจัดกลุ่ม จึงเป็นที่มาของการนำเสนอการจัดกลุ่มลำดับย่อยของข้อมูลอนุกรมเวลาโดยปราศจากพารามิเตอร์ เพื่อให้ได้การจัดกลุ่มลำดับย่อยที่ง่ายต่อการใช้งานและอิสระ ครอบคลุมการจัดกลุ่มในทุกความยาว โดยการนำหลักของการค้นพบโมทีฟความยาวเหมาะสมสาหรับข้อมูลอนุกรมเวลามาประยุกต์ใช้สำหรับสร้างกลุ่มตั้งต้นที่มีความยาวเหมาะสม ซึ่งอาจประกอบด้วยความยาวเท่าใดก็ได้ ก่อนที่จะทำการคัดเลือกลำดับย่อยในความยาวที่เหมาะสมเหล่านี้มาทำการจัดกลุ่มต่อไป ทั้งนี้ได้ทำการทดลองเพื่อวัดประสิทธิภาพในแง่ของความแม่นยำเทียบกับวิธีการก่อนหน้าที่ต้องกำหนดพารามิเตอร์ โดยกำหนดพารามิเตอร์ที่ค่าจริงให้กับอัลกอริทึม เพื่อให้เห็นว่าวิธีการที่นำเสนอก็สามารถให้ผลลัพธ์ที่ดีใกล้เคียงกัน มากไปกว่านั้นยังได้ผลลัพธ์ที่เหนือกว่าอย่างเห็นได้ชัดในกรณีที่ข้อมูลอนุกรมเวลาประกอบด้วยกลุ่มของลำดับย่อยที่มีความยาวหลากหลาย