บทคัดย่อ ชื่องานวิจัย : การพัฒนารูปแบบการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในประเพณีออกหว่า และประเพณีแห่เทียนเหง ของอําเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ชื่อผู้ทําวิจัย : กันทนา แก้วศรี สุรินทร์ มหาวรรณ์ และทรงศักดิ์ ปัญญา ที่ทําการวิจัย : ๒๕๕๓ การพัฒนารูปแบบการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในประเพณีออกหว่า และประเพณีแห่เทียนเหง ของอําเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและหารูปแบบการจัดกิจกรรม ในประเพณีออกหว่า และประเพณีแห่เทียนเหงซึ่งเป็นประเพณีที่มีอยู่และสืบทอดในท้องถิ่นอําเภอแม่สะเรียงมาอย่างยาวนานจนถึงปัจจุบัน และเพื่อพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมประเพณีออกหว่า และ ประเพณีแห่เทียนเหง ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของอําเภอแม่สะเรียง โดย กระบวนการวิจัยและพัฒนา และการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ผลการทําวิจพบว่ารูปแบบการจัดกิจกรรมของประเพณีออกหว่า เป็นประเพณีที่มี องค์ประกอบ ๓ มิติ คือ ๑) มิติของการตักบาตร เป็นการตักบาตรเวลาตี ๔ ของช่วงฤดูกาลออก พรรษาจํานวน ๓ วัน คือวันขึ้น ๑๔ ค่ํา เดือน ๑๑ วันขึ้น ๑๕ ค่ํา เดือน ๑๑ และวันแรม ๑ ค่ํา เดือน ๑๑ ๒) มิติของการตกแต่งประดับประดา บนพื้นฐานของความเชื่อของศาสนิกชนในการตกแต่ง ประดับประดาหน้าบ้านเพื่อต้อนรับการกลับมาของพระพุทธเจ้าหลังจากเสด็จไปโปรดพุทธมารดา และ ๓) มิติของประเพณีแห่เทียนเหง เป็นการแห่เพื่อถวายเทียนพัน (๑๐๐๐) เล่ม เป็นพุทธบูชา การพัฒนารูปแบบการจัดประเพณีออกหว่า และประเพณีแห่เทียนเหงเพื่อรองรับการ ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอําเภอแม่สะเรียง ได้ทําการออกแบบกิจกรรมในรูปแบบของลานกิจกรรมสืบ ฮีต สานฮอย ย้อนรอยออกหว่า โดยมีลักษณะของการพัฒนาและจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมการ ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมในภาคกลางวันในรูปแบบการจัดกิจกรรมนําผลการฝากปฏิบัติการเพื่อ ประกอบกิจกรรม เป็นฐานในการฝึกปฏิบัติการตามบริเวณต่างๆ ในวัดอุทธยารมณ์ ภาคกลางคืน มี การจัดกิจกรรมเป็น ลานนิทรรศการ ลานการแสดง และลานกาดมั้ว ประสิทธิภาพและประสิทธิผล ของการพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรม ศึกษาจากกลุ่มตัวอย่าง ๓ กลุ่มคือ คณะทํางาน ประชาชนเขต เทศบาลตําบลแม่สะเรียง และนักท่องเที่ยว โดยสุ่มแบบบังเอิญในการเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม จํานวน ๓๐๐ ชุด ได้รับข้อมูลกลับคืนมาจํานวน ๒๗๔ ชุด คิดเป็นร้อยละ ๙๑.๓๓ พบว่าทุกกลุ่มมี ความพึงพอใจและสามารถพัฒนาเป็นรูปแบบในการจัดกิจกรรมในอนาคตเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว เชิงวัฒนธรรมได้