วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555

โรคข้อเสื่อม (osteoarthritis, OA) เป็นโรคในกลุ่มอาการข้ออักเสบ (arthritis) จัดเป็นโรคกระดูกที่พบได้บ่อยในประชากรสูงอายุทั่วไปการแสดงออกของยีนที่เปลี่ยนแปลงไปและการเสื่อมของกระดูกอ่อนเป็นปัจจัยในการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อม ในงานวิจัยนี้ใช้ชีวสารสนเทศน์ในการคัดเลือกยีนที่เกี่ยวข้องกับการเจริญของกระดูกอ่อนจากฐานข้อมูลไมโครอาร์เรย์ที่เปรียบเทียบการแสดงออกของยีนระหว่างผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมและคนปกติ ผลจากไมโครอาร์เรย์พบว่ายีน EBP IMPAD1 PPAPDC1B และ FIBIN มีแนวโน้มที่จะมีระดับการแสดงออกแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากนั้นได้ยืนยันผลระดับการแสดงออกในซิโนวิโอไซต์ชนิดบีด้วยเทคนิค real-time PCR พบว่าการแสดงออกของยีน EBP IMPAD1 และ PPAPDC1B ระหว่างกลุ่มผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม (N=33) และกลุ่มควบคุม (N=5) มีค่าไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ในขณะที่ยีน FIBIN ซึ่งได้ออกแบบไพรเมอร์โดยอาศัยลำดับนิวคลีโอไทด์ของชุดโพรบที่จำเพาะต่อยีนค่าการจับของโพรบระหว่างกลุ่มผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมและกลุ่มควบคุมมีค่าแตกต่างกันมากกว่า 5 เท่า พบว่ามีการแสดงออกเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.0228) ในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม เมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม ซึ่งผลมีความสอดคล้องกับค่าที่ได้จากการวิเคราะห์ด้วยชีวสารสนเทศน์ เมื่อการเกิดเมทิลเลชันบนโพรโมเตอร์ของยีน FIBIN ด้วยเทคนิค pyrosequencing และวิเคราะห์ค่าสหสัมพันธ์ด้วยสถิติแบบ Pearson correlation พบว่าไม่มีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) ระหว่างระดับการแสดงออก และการเกิดเมทิลเลชันบนโพรโมเตอร์การแสดงออกที่เปลี่ยนไปของยีน FIBIN อาจเป็นกลไกที่ซิโนวิโอไซต์ชนิดบีใช้ในการซ่อมแซมกระดูกอ่อนที่เกิดการเสียหายของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม หรืออาจเป็นปัจจัยที่สำคัญในการเกิดกระดูกงอกในข้อเข่าของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม ซึ่งเป็นสาเหตุที่สำคัญที่ทำให้ผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมมีอาการรุนแรงขึ้น และนำไปสู่สภาวะทุพลภาพ อย่างไรก็ตามกลไกของยีน FIBIN ที่มีต่อโรคข้อเข่าเสื่อมยังไม่แน่ชัด ดังนั้นควรมีการศึกษาเพิ่มเติมถึงกลไกการทำงานของยีน FIBIN เพื่ออาจใช้ในการพัฒนาการรักษาที่มีความจำเพาะต่อการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อมได้