วิทยานิพนธ์ (คพ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558

วิทยานิพนธ์เรื่องพัฒนาการวิธีการจัดทำแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยของการเคหะแห่งชาติ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษารวบรวมแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยของการเคหะแห่งชาติ ตั้งแต่ฉบับแรกถึงฉบับปัจจุบัน ศึกษาวิธีการจัดทำและองค์ประกอบของแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยของการเคหะแห่งชาติ 2) เพื่อศึกษาข้อดี ข้อจำกัดของวิธีการจัดทำแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยของการเคหะแห่งชาติ 3) เพื่อวิเคราะห์สรุปบทเรียนการจัดทำแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยของการเคหะแห่งชาติ และ 4) เพื่อเสนอแนวทางการจัดทำแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยของการเคหะแห่งชาติในอนาคต ผลการศึกษาพบว่า วิธีการจัดทำแผนและองค์ประกอบของแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยของการเคหะแห่งชาติ ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน สามารถแบ่งเป็น 4 ยุค ดังนี้ ยุคที่ 1 ยุคเริ่มก่อตั้ง การเคหะแห่งชาติ จัดทำแผนตามนโยบายรัฐบาล (Policy Driven) โดยที่รัฐบาลเป็นผู้กำหนดเป้าหมาย ยุคที่ 2 การเคหะแห่งชาติได้รับความรู้ตามหลักวิชาการจากธนาคารโลก (World Bank) นำวิธีการจัดทำแผนโดยใช้อุปสงค์เป็นตัวนำ (Demand Driven) มีการเก็บรวบรวมข้อมูลอุปสงค์และอุปทานของที่อยู่อาศัย และการกำหนดกลุ่มเป้าหมายโดยใช้การกระจายตามกลุ่มรายได้และคำนึงถึงความสามารถในการจ่ายของครัวเรือนเป็นเกณฑ์ แผนฯจึงครอบคลุมกลุ่มรายได้น้อยและรายได้ปานกลางหลายระดับ นอกจากนี้ยังมีการเริ่มจัดทำแผนวิสาหกิจระดับองค์กรควบคู่กันด้วย จึงเป็นยุคที่มีพัฒนาการการจัดทำแผนที่ก้าวหน้า ยุคที่ 3 แผนฯในยุคนี้ถูกกำหนดจำนวนเป้าหมายโดยนโยบายรัฐบาลรวมทั้งกำหนดกลุ่มเป้าหมายผู้มีรายได้น้อยกลุ่มเดียวเท่านั้น ยุคที่ 4 ยุคที่อยู่ในช่วงของการแก้ไขปัญหาและพลิกฟื้นองค์กร ซึ่งปัจจุบันการเคหะแห่งชาติมีการวางแผนเฉพาะแผนลงทุนรายปีและอยู่ระหว่างการวางแผนการลงทุนระยาว (5-10 ปี) บทเรียนที่ได้ คือ 1) ในช่วงแผนที่เกิดจากการมีนโยบายเป็นตัวนำ (Policy Driven) การเคหะแห่งชาติไม่สามารถดำเนินงานให้เป็นไปตามเป้าหมายได้ 2) การจัดทำแผนฯตามหลักวิชาการ โดยใช้อุปสงค์และอุปทานเป็นตัวนำ (Demand Driven) เป็นแผนที่มีความสมบูรณ์ เมื่อประกอบการมีคณะกรรมการที่อยู่อยู่อาศัยแห่งชาติด้วย ทำให้การเคหะแห่งชาติสามารถดำเนินงาน ได้ตามแผนที่วางไว้ในระดับดี 3) การมีการจัดทำแผนลงทุนที่ยังไม่สอดคล้องกับแผนวิสาหกิจอย่างสมบูรณ์อาจส่งผลให้การดำเนินงานไม่ประสบความสำเร็จตามเป้าหมายเท่าที่ควร ข้อเสนอแนะ คือ 1) การจัดทำแผนฯควรเป็นการวางแผนระยะยาว อาศัยหลักวิชาการและใช้หลักการของความต้องการที่อยู่อาศัยและอุปทานที่อยู่อาศัยเป็นหลัก (Demand Driven) และควรมีความสอดคล้องกับนโยบายที่อยู่อาศัยในระดับชาติ 2) การจัดทำแผนฯควรใช้หลักวิชาการในการจัดเก็บรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลทั้งด้านอุปสงค์อุปทานและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง และควรเปิดโอกาสให้มีการมีส่วนร่วมของทั้ง หน่วยงานส่วนกลาง หน่วยงานส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาที่อยู่อาศัย 3) ควรมีการจัดทำแผนยุทธศาสตร์องค์กรที่มีการประสานแผนลงทุนร่วมกับแผนวิสาหกิจเข้าด้วยกัน