วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558

การก่อสร้างปรับปรุงบูรณะอาคารอนุรักษ์ เป็นการดำเนินงานให้บรรลุผลตามวัตถุประสงค์ของเจ้าของอาคาร หรือผู้ครอบครอง ไม่ว่าจะเป็น เพื่อการซ่อมแซมสภาพอาคารที่ทรุดโทรมตามอายุการใช้งาน การปรับปรุงเพื่อเปลี่ยนประโยชน์การใช้สอยไปจากเดิมให้ดีขึ้นตามความเหมาะสม หรือเพื่อการอนุรักษ์มรดกทางสถาปัตยกรรมที่มีคุณค่าแก่ประเทศชาติให้คงอยู่ต่อไปตามหลักการอนุรักษ์สถาปัตยกรรมที่ดี เพราะฉะนั้นเจ้าของอาคารจึงมีความปรารถนาให้โครงการสำเร็จได้ด้วยดีเช่นเดียวกับงานก่อสร้างอาคารใหม่ ในด้านระยะเวลา งบประมาณ และคุณภาพของงานบูรณะซึ่งปัจจุบันหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับโครงการปรับปรุงอาคารอนุรักษ์ในประเทศไทย มักจะเป็นกรมศิลปากร สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ หรือหน่วยงานอื่นๆ ที่มีอาคารอนุรักษ์อยู่ในการครอบครอง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะรูปแบบการบริหารการจัดการงานก่อสร้างอาคารอนุรักษ์ ขอบเขตงานรวมถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้องที่จะส่งผลต่อการดำเนินงานในช่วงระยะเวลางานก่อสร้าง ซึ่งกิจกรรมที่เกิดขึ้นในโครงการช่วงนี้ ได้แก่ 1.ช่วงระหว่างประกวดราคา 2.ช่วงระหว่างการก่อสร้าง 3.ช่วงเวลารับมอบงาน 4.ช่วงหลังการรับมอบงาน จากการศึกษาในโครงการกรณีศึกษา ทั้ง 3 กลุ่มได้แก่ กลุ่มโครงการของกรมศิลปากร กลุ่มโครงการของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ กลุ่มโครงการของหน่วยงานอื่นๆ โดยการสัมภาษณ์บุคคลที่เกี่ยวข้อง ในโครงการรวมทั้งเอกสารต่างๆ รวบรวมความคิดเห็นและข้อเสนอแนะ เพื่อได้แนวทางในการดำเนินงานก่อสร้างปรับปรุงอาคารอนุรักษ์ในอนาคตที่เหมาะสมและลดปัญหาที่เกิดขึ้น จากการศึกษาพบว่า ในกระบวนขั้นตอนที่เกิดขึ้นในโครงการทั้ง 4 ช่วงนั้น มีปัญหาที่เกิดขึ้นแตกต่างกันไปตามลักษณะโครงการ และรูปแบบการบริหารจัดการ ปัญหาความไม่ชัดเจนและสมบูรณ์ของแบบอันเนื่องมาจากขาดการสำรวจที่ละเอียดในขั้นตอนการออกแบบส่งผลกระทบมายังขั้นตอนงานก่อสร้าง ปัญหางบประมาณที่ไม่สอดคล้องกับการดำเนินงานจริง ปัญหาคุณภาพของผู้รับจ้างอันเนื่องมาจากขั้นตอนการคัดเลือกและการขาดแคลน ผู้รับจ้างที่เชี่ยวชาญในงานอนุรักษ์ ปัญหาบุคคลกรที่เกี่ยวข้องขาดความรู้ความสามารถทางด้านงานอนุรักษ์ส่งผลให้การวางแผนและงบประมาณไม่เหมาะสม จากปัญหาและปัจจัยต่างๆที่พบ จึงมีข้อเสนอแนะในงานวิจัย คือ ควรให้มีแนวทางและมาตรฐานการก่อสร้างปรับปรุงอาคารอนุรักษ์ในด้านกระบวนการขั้นตอน งบประมาณ ระยะเวลา ที่เหมาะสม นอกจากนี้หน่วยงานด้านอนุรักษ์ หรือ องค์กรที่เป็นที่ยอมรับควรให้มีการส่งเสริมและพัฒนามาตรฐาน ผู้ที่เกี่ยวข้องตั้งแต่ ผู้ออกแบบ ผู้ควบคุมงาน และโดยเฉพาะผู้รับจ้างงานก่อสร้างปรับปรุงอนุรักษ์ เช่น การจัดแบ่งระดับตามความสามารถของผู้รับจ้าง เพื่อให้เหมาะสมกับประเภทอาคาร เนื้องาน คุณภาพ และงบประมาณ ที่แตกต่างไปตามลักษณะของโครงการเพื่อให้มีทางเลือกกับเจ้าของโครงการ และลดปัญหาที่จะเกิดขึ้น