การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงบรรยาย มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการแสดงออกทางอารมณ์ของผู้ดูแลในครอบครัวผู้ป่วยจิตเภท และเพื่อศึกษาอำนาจการทำนายการแสดงออกทางอารมณ์ของผู้ดูแลในครอบครัวผู้ป่วยจิตเภทจาก ปัจจัยด้านผู้ป่วย ได้แก่ การรับรู้ความรุนแรงของอาการทางจิต การทำหน้าที่ทางสังคมของผู้ป่วย ปัจจัยด้านผู้ดูแล ได้แก่ ภาวะซึมเศร้าของผู้ดูแล ภาระการดูแล การเผชิญความเครียดแบบมุ่งแก้ปัญหา ความสามารถในการดูแลผู้ป่วยจิตเภท ความทุกข์ทรมานของผู้ดูแล กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ดูแลในครอบครัวที่มารับบริการแผนกผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลในสังกัดกรมสุขภาพจิต จำนวน 180 คน ที่ได้มาจากการคัดเลือกตามเกณฑ์คุณสมบัติที่กำหนดไว้ในการวิจัย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย มี 10 ส่วน คือ แบบวัดความรุนแรงของอาการทางจิต การทำหน้าที่ทางสังคมของผู้ป่วย ภาวะซึมเศร้าของผู้ดูแล ภาระการดูแลเชิงปรนัย ภาระการดูแลเชิงอัตนัย การเผชิญความเครียดแบบมุ่งแก้ปัญหา ความสามารถในการดูแลผู้ป่วยจิตเภท ความทุกข์ทรมานของผู้ดูแล แบบวัดการแสดงออกทางอารมณ์ด้านลบ และการแสดงออกทางอารมณ์ด้านบวก เครื่องมือทุกชนิดผ่านการพิจารณาความตรงตามเนื้อหา โดยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 5 ท่าน มีค่าความตรง = .89 ทดสอบค่าความเที่ยงทุกฉบับโดยมีค่า Chronbach’s alpha มีค่าเท่ากับ .88, .85, .87, .93, .92, .86, .91, .82, .87 และ .85 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณเพิ่มตัวแปรเป็นขั้นตอน ผลการวิจัย สรุปได้ดังนี้ 1. การแสดงออกทางอารมณ์ของผู้ดูแลในครอบครัวผู้ป่วยจิตเภท ประกอบด้วย 2 ลักษณะ คือ การแสดงออกทางอารมณ์ด้านลบ และการแสดงออกทางอารมณ์ด้านบวกซึ่งอยู่ในระดับเหมาะสมเท่ากัน 2. ตัวแปรที่สามารถร่วมทำนายการแสดงออกทางอารมณ์ด้านลบของผู้ดูแลในครอบครัวผู้ป่วยจิตเภท อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 คือ ภาระการดูแลเชิงอัตนัย การเผชิญความเครียดแบบมุ่งแก้ปัญหา ความทุกข์ทรมานของผู้ดูแล และภาวะซึมเศร้าของผู้ดูแล สามารถร่วมกันทำนายการแสดงออกทางอารมณ์ด้านลบ ได้ร้อยละ 36.2 (R² = .36.2) 3. ตัวแปรที่สามารถร่วมกันทำนายการแสดงออกทางอารมณ์ด้านบวกของผู้ดูแลในครอบครัวผู้ป่วยจิตเภทอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 คือ ความสามารถในการดูแลผู้ป่วยจิตเภท และการรับรู้ความรุนแรงของอาการทางจิต โดยสามารถร่วมกันทำนายการแสดงออกทางอารมณ์ด้านบวก ได้ร้อยละ 29.1 (R² = .291) สมการพยากรณ์ในรูปแบบมาตรฐาน คือ Zการแสดงออกทางอารมณ์ด้านลบ = .322Zภาระการดูแลเชิงอัตนัย-.257Zการเผชิญความเครียดแบบมุ่งแก้ปัญหา +.171Zความทุกข์ทรมานของผู้ดูแล +.143Zภาวะซึมเศร้าของผู้ดูแล Z การแสดงออกทางอารมณ์ด้านบวก =-.446Zความสามารถในการดูแลผู้ป่วยจิตเภท+.148Zความรุนแรงของอาการทางจิต

วิทยานิพนธ์ (พย.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556