วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558

งานวิจัยนี้เป็นการนำแนวทางซิกซ์ ซิกมา มาประยุกต์ใช้ในการลดระยะเวลาการหมุนเวียนน้ำชะล้างเรซินในกระบวนการผลิตน้ำปราศจากแร่ธาตุ โดยยึดหลักในการควบคุมทางสถิติเป็นสำคัญ แนวทางซิกซ์ ซิกมามีขั้นตอนการดำเนินงาน 5 ขั้นตอน ได้แก่ ระยะนิยามปัญหา ระยะตรวจวัดปัญหา ระยะวิเคราะห์ปัญหา ระยะปรับปรุงกระบวนการ และระยะควบคุมกระบวนการ ในงานวิจัยนี้ดำเนินการตามขั้นตอนของซิกซ์ ซิกมา 5 ระยะ ดังนี้ 1) ระยะนิยามปัญหา ศึกษาปัญหาปัจจุบันของโรงงานกรณีศึกษา กำหนดปัญหาและขอบเขตในงานวิจัย 2) ระยะตรวจวัด เริ่มด้วยการวิเคราะห์ความแม่นและความเที่ยงของระบบการวัด ซึ่งได้ผลการทดสอบผ่านเกณฑ์ที่ยอมรับ จากนั้นระดมสมองวิเคราะห์สาเหตุของปัญหาด้วยแผนภูมิก้างปลา นำปัจจัยที่ได้มาคัดกรองปัจจัยด้วยตารางแสดงเหตุและผลและการวิเคราะห์ลักษณะข้อบกพร่องและผลกระทบ 3) ระยะวิเคราะห์ปัญหา ทดสอบความมีนัยสำคัญของปัจจัยด้วยการทำการทดลองแบบแฟคทอเรียล2k-1 โดยใช้แบบจำลองในระดับปฏิบัติการเพื่อหาปัจจัยนำเข้าที่มีผลต่อระยะเวลาการหมุนเวียนน้ำชะล้างเรซินที่แท้จริง 4) ระยะปรับปรุงกระบวนการ ในขั้นตอนนี้ทำการทดลองหาระดับของปัจจัยที่เหมาะสมโดยใช้การออกแบบการทดลองแบบแฟคทอเรียล พบว่าระดับของปัจจัยที่เหมาะสมคือ เรซินประจุลบเรซินใหม่ อัตราเร็วในการล้างอย่างช้าที่ถังเรซินประจุบวกและเรซินประจุลบ 0.15 และ 0.10 ลิตรต่อนาทีตามลำดับ 5) ระยะควบคุมกระบวนการ นำผลการทดลองในระดับปฏิบัติการมาทดลองจริงในกระบวนการผลิตระดับโรงงานเพื่อยืนยันผลและวิเคราะห์ผลหลังปรับปรุง และสร้างแนวทางในการควบคุมให้ระยะเวลาหมุนเวียนน้ำชะล้างเรซินอยู่ในระดับต่ำต่อไป ผลการปรับปรุงกระบวนการพบว่าระยะเวลาหมุนเวียนน้ำชะล้างเรซินมีระยะเวลาลดลง 85% จาก 150 นาทีลดเหลือ 23 นาที สามารถเพิ่มการผลิตน้ำปราศจากแร่ธาตุได้เพิ่มขึ้น 10,780 ลูกบาศก์เมตรต่อเดือน