วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2530

วัตถุประสงค์ของการวิจัย เพื่อศึกษางานการนิเทศการศึกษาในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษาในเขตการศึกษา 8 วิธีดำเนินการวิจัย กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย คือ โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษา เขตการศึกษา 8 จำนวน 108 โรงเรียน โดยมีผู้บริหาร 302 คน และครู 367 คน เป็นผู้ใช้ข้อมูลรวมเป็นกลุ่มตัวอย่างทั้งสิ้น 669 คน แบบสอบถามส่งไปทั้งสิ้น 669 ฉบับ ได้รับกลับคืนเป็นฉบับสมบูรณ์ 579 ฉบับ คิดเป็นร้อยละ 86.54 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามซึ่งมีลักษณะเป็นแบบตรวจสอบรายการ (Check list) และแบบปลายเปิด (Open-ended) การวิจัยข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละ (Percentage) สรุปผลการวิจัย จากผลการวิจัยพบว่า โรงเรียนมัธยมศึกษาส่วนมากได้ปฏิบัติงานนิเทศการศึกษา ทั้ง 10 ด้าน ดังนี้คือ 1. งานด้านการพัฒนาหลักสูตร โรงเรียนมัธยมศึกษาจัดให้มีมากในการประชุมแนะนำชี้แจง การประชุมสัมมนาภายในกลุ่มโรงเรียน การรับเอกสารหลักสูตรจากหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรง และการประเมินผลการปฏิบัติงานทางวิชาการภายในหมวดวิชาปัญหาและอุปสรรคที่พบ คือ การประสานงานกับหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับทางด้านหลักสูตร มีความล่าช้าและเอกสาหลักสูตรมีไม่เพียงพอ ให้ครูได้ศึกษา 2. งานด้านการจัดระบบการเรียนการสอน โรงเรียนมัธยมศึกษาได้ปฏิบัติมาก ในการส่งเสริมให้ครูจัดกลุ่มนักเรียนตามความถนัดและความสามารถ และส่งเสริมให้ครูตกแต่งห้องเรียนให้เหมาะสมกับสภาพการจัดการเรียนการสอน ให้ผู้สอนมีส่วนร่วมในการกำหนดการสอนของตนเอง ให้มีการตั้งจุดประสงค์การเรียนรู้ในการสอน ให้ครูในหมวดวิชาเดียวกันหรือสอนในระดับชั้นเดียวกันประชุมวางแผนร่วมกัน ปัญหาและอุปสรรคที่โรงเรียนพบมาก คือ ครูบางคนไม่เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการสอนที่ใช้อยู่ เพราะคิดว่าการสอนของตนดีแล้ว 3. งานด้านการบริหารบุคลากร โรงเรียนมัธยมศึกษาได้ปฏิบัติมากในการให้ข้อมูลเกี่ยวกับบทบาทหน้าที่ในการปฏิบัติการสอน และการประชุมสัมมนาเกี่ยวกับปัญหาด้านการสอน เพื่อหาแนวทางแก้ไขร่วมกัน ปัญหาและอุปสรรคที่โรงเรียนพบมาก คือ การขาดแผนปฏิบัติงานด้านการสอน ในโรงเรียนทั้งระยะสั้นและระยะยาว 4. งานด้านการจัดหาสิ่งอำนวยความสะดวก โรงเรียนมัธยมศึกษาได้จัดให้มีมาก ในการส่งเสริมให้ครูใช้งบประมาณเกี่ยวกับสิ่งอำนวยความสะดวกอย่างถูกต้องเหมาะสม และการสนับสนุนให้ครูพัฒนาคุณภาพของอาคารเรียน อาคารประกอบ และเครื่องใช้ต่าง ๆ ให้อยู่ในสภาพที่ใช้การได้ดีอยู่เสมอ ปัญหาและอุปสรรคที่โรงเรียนพบมาก คือ ไม่มีการสำรวจติดตามผลการใช้สิ่งอำนวยความสะดวกในโรงเรียน 5. งานด้านการจัดหาวัสดุอุปกรณ์ โรงเรียนมัธยมศึกษาได้ปฏิบัติมากในการแนะนำให้ครูทำการสำรวจสภาพและความต้องการการใช้วัสดุอุปกรณ์ประกอบการเรียนการสอน การให้ความรู้แก่ครูด้านการบำรุงรักษาวัสดุอุปกรณ์การสอน และการส่งเสริมให้ครูตรวจสอบสภาพของวัสดุอุปกรณ์เป็นระยะ ๆ ปัญหาและอุปสรรคที่โรงเรียนพบมาก คือ การขาดแคลนวัสดุอุปกรณ์ในการทำสื่อการเรียนการสอน 6. งานด้านการฝึกอบรมครูประจำการ โรงเรียนมัธยมศึกษาได้ปฏิบัติมาก ในการส่งครูเข้ารับการอบรมเกี่ยวกับด้านวิชาการตามที่สถานบันต่าง ๆ จัดขึ้น การจัดรายชื่อหนังสือหรือวารสารที่มีคุณค่าทางวิชาการ เป็นบริการให้ครูทราบ และการสนับสนุนส่งเสริมให้ครูมีโอกาสเลื่อนวิทยฐานะ และศึกษาต่อ ปัญหาและอุปสรรคที่โรงเรียนพบมาก คือ ขาดการสำรวจและวิเคราะห์ปัญหา ในการปฏิบัติงานครู 7. งานด้านการปฐมนิเทศครูใหม่ โรงเรียนมัธยมศึกษาได้ปฏิบัติมากในการแนะนำให้ครูใหม่รู้จักกับบุคลากรในโรงเรียน และการให้ความรู้เกี่ยวกับงานวิชาการของโรงเรียนเพื่อใช้ในการวางแผนการเรียนการสอน ปัญหาและอุปสรรคที่โรงเรียนพบมาก คือ การเพิ่มประสบการณ์การสอนแก่ครูใหม่ เช่น ให้สังเกตการณ์สอนทำได้อย่างไม่เพียงพอ 8. งานด้านการจัดบริการพิเศษแก่ครู โรงเรียนมัธยมศึกษาได้จัดให้มีมากในการทำทะเบียนประวัติของบุคลากรในโรงเรียน และการพบปะสังสรรค์และรื่นเริงในบางโอกาส ปัญหาและอุปสรรคที่โรงเรียนพบมาก คือ ขาดการจัดรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับนักเรียน เพื่อให้ครูนำมาปรับปรุงการเรียนการสอน 9. งานด้านการสร้างความสัมพันธ์กับชุมชน โรงเรียนมัธยมศึกษาได้ปฏิบัติมาก ในการรายงานผลการเรียนของนักเรียนให้ผู้ปกครองทาบ และสนับสนุนให้ครูนำบุคลากรในท้องถิ่นที่มีความสามารถเฉพาะหน้ามาเป็นวิทยากรในการเรียนการสอนปัญหาและอุปสรรคที่โรงเรียนพบมาก คือ กิจกรรมบางอย่างไม่เป็นที่สนใจของชุมชน 10. งานด้านการประเมินผลการสอน โรงเรียนมัธยมศึกษา ได้ปฏิบัติมากในการชี้แจงให้ครูเข้าใจวัตถุประสงค์ของการประเมินผลอย่างชัดเจน และการเก็บบันทึกผลในการประเมินไว้เป็นหลักฐาน ในความรับผิดชอบของคณะกรรมการ ปัญหาและอุปสรรคที่โรงเรียนพบมาก คือ การที่ครูไม่เข้าใจวัตถุประสงค์และระเบียบของการวัดผลและประเมินผลอย่างถูกต้องแท้จริง