วิทยานิพนธ์ (ศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2538

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อพิจารณาถึงความเหมาะสมเชิงเศรษฐศาสตร์ของนโยบายทันตแพทย์ผู้ทำสัญญา รับราชการ 3 ปีหลังจากจบการศึกษา หรือจะต้องชดใช้เงิน 400,000 บาท ถ้าไม่ต้องการับราชการ ใช้การวิเคราะห์ต้นทุน-ผลได้ โดยศึกษาต้นทุนการผลิตทันตแพทย์จาก 5 สถาบัน และต้นทุนการทำงานของทันตแพทย์ในโรงพยาบาลชุมชน เปรียบเทียบกับผลได้จากการปฏิบัติงานทันตกรรม โดยใช้พื้นที่ศึกษาโรงพยาบาลชุมชนทั้งหมด ของจังหวัดขอนแก่น การศึกษาพบว่า ต้นทุนเฉลี่ยในการผลิต ทันตแพทย์ 1 คน เป็น 1,747,786.53 บาท (สูงสุดคือมหาวิทยาลัยมหิดล 2,512,412.64 บาท ต่ำสุดมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 976,683.13 บาท) ต้นทุนเฉลี่ยของการมีทันตแพทย์ทำงานในโรงพยาบาลชุมชน 92,762,53 บาท (ค่าสูงสุด 594,074.22 บาท) ในส่วนของผลได้จากการทำงานของทันตแพทย์ในโรงพยาบาลชุมชนของรัฐนั้น พบว่ามีค่าผลได้เฉลี่ยเป็น 294,949.17 บาท (ค่าสูงสุด 594,049.22 บาท และค่าต่ำสุด 69,197.22 บาท) การวิเคราะห์ต้นทุน-ผลได้ พบว่าจำนวนปีที่ทันตแพทย์ควรรับราชการ เพื่อให้ต้นทุนเฉลี่ยเท่ากับผลได้เฉลี่ย คือ 8.64 ปี และกรณีที่ไม่ต้องการรับราชการ ก็ต้องชดใช้เงินจำนวน 3,494,679.10 บาท (ราคาปี 2537) จากผลการศึกษาใช้การวิเคราะห์เชิงเศรษฐศาสตร์นี้ จะสรุปได้ว่านโยบายทันตแพทย์ผู้ทำสัญญาในปัจจุบัน ยังไม่เหมาะสม และควรได้รับการปรับปรุง เพื่อให้ความเป็นธรรมต่อทันตแพทย์รัฐบาลและสังคม