บทคัดย่อ

การศึกษาความมั่นคงทางอาหารของชุมชนลุ่มน้ำชีภายใต้การผลิตตามเขตความเหมาะสมการปลูกพืชเศรษฐกิจและการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาผลผลิตพืชเศรษฐกิจหลักในปัจจุบันและการผลิตตามเขตความเหมาะสมของพืชเศรษฐกิจภายใต้การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ และ 2) วิเคราะห์ต้นทุน-ผลตอบแทนสุทธิ (cost and net return of crop production) ของการผลิตพืชในปัจจุบันและการผลิตตามเขตความเหมาะสมของพืชเศรษฐกิจภายใต้สภาวะการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ
ในการศึกษานี้ใช้เทคนิคการประเมินความเหมาะสมของที่ดินตามหลักการของ FAO (1983) และวิธีการประเมินแบบหลายปัจจัย (Multi-Criteria evaluation)เพื่อให้ได้เขตความเหมาะสมการปลูกพืชแต่ละชนิด ข้อมูลอากาศจากแบบจำลอง PRECIS และ ECHAM4 แบบ A2 ช่วงปี 2583-2612 และประเมินศักยภาพของพื้นที่และผลผลิตพืชเศรษฐกิจในลุ่มน้ำชีด้วยโปรแกรมแบบจำลองพืชที่อยู่ในโปรแกรม RSCM_DSSAT 2015 และทำการประเมินผลตอบแทนรวมสุทธิของการผลิตพืชตามแนวทางทั้ง 4 แนวทาง โดยใช้ข้อมูลต้นทุนการผลิตพืช และราคาที่เกษตรกรขายได้
ดำเนินการศึกษาการผลิตพืชภายใต้ความแปรปรวนภูมิอากาศ โดยการจำลองสถานการณ์ 4 แนวทางคือ 1) การผลิตพืชเศรษฐกิจตามรูปแบบการใช้พื้นที่เพาะปลูกแบบที่เป็นอยู่ (BAU) 2) การผลิตตามเขตความเหมาะสมของพืชเศรษฐกิจ ด้วยการจัดลำดับความสำคัญโดยเริ่มจากข้าว อ้อยโรงงาน มันสำปะหลัง และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ (S1) 3) การผลิตตามเขตความเหมาะสมของพืชเศรษฐกิจ ด้วยการจัดลำดับความสำคัญโดยเริ่มจากข้าว มันสำปะหลัง อ้อยโรงงาน และข้าวโพด (S2) และ 4) การผลิตตามเขตความเหมาะสมของพืชเศรษฐกิจ ด้วยการจัดลำดับความสำคัญโดยเริ่มจากอ้อยโรงงาน ข้าว มันสำปะหลัง และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ (S3) ผลการศึกษาพบว่า
1.    ผลผลิตพืชเศรษฐกิจหลักภายใต้การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศจะแตกต่างกันขึ้นกับแนวทางการผลิตตามเขตความเหมาะสมการปลูกพืช
2.    ภายใต้ความแปรปรวนภูมิอากาศในอนาคต การส่งเสริมการผลิตพืชตามเขตความเหมาะสมของพืชเศรษฐกิจทั้ง S1 และ S2 จะให้ผลตอบแทนรวมดีกว่าการผลิตพืชตามรูปแบบการใช้พื้นที่เพาะปลูกแบบที่เป็นอยู่ (BAU) ยกเว้นการผลิตพืชตามเขตความเหมาะสมของพืชตามแนว S3

Abstract
The Food Sustainable of Community in Chi Watershed under Crop Zoning and Climate Change project has used the Crop Modelling, land suitability evaluation to predict the yields and economic returns of four main economic crops in Chi watershed, Thailand during 3 periods of future weather data (2040-2069).
The crop model was run under 4 scenarios according to crop zone priority as follows:
1.    Economic crop production as normally practiced by farmers or, Business as Usual (BAU)
2.    S1: Crop zone priority in order starting with rice, sugarcane, cassava and maize,
3.    S2: Crop zone priority in order starting with rice, cassava, sugarcane and maize,
4.    S3: Crop zone priority in order starting with sugarcane, rice, cassava and maize.
The results were as follows:
1.    The yields of 4 economic crops under climate changes are different depending on crop Zone priority types,
2.    Under climatic changes in the future, yields and economic returns in Chi watershed by crop Zone priority type S1 and S2 would be higher than those practiced by farmers (BAU).