วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2530

หมู่บ้านชนบทชายแดน นับว่าเป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์และประสบปัญหาเกี่ยวกับด้านความมั่นคงของชาติเป็นอย่างยิ่ง เช่น ปัญหาการแทรกซึมบ่อนทำลายของผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ ปัญหาการสู้รบบริเวณชายแดนของประเทศทำให้เกิดความไม่ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ปัญหาการอพยพเข้าประเทศไทยของชนกลุ่มน้อยสัญชาติพม่า ทำให้เกิดการเบียดเบียนที่ทำกิน การแย่งอาชีพ กอร์ปกับหน่วยงานของรัฐไม่สามารถที่จะเข้าไปดำเนินการพัฒนาได้อย่างเต็มที่หรือบางพื้นที่รัฐไม่สามารถจะเข้าไปพัฒนาได้เลย ปัญหาดังกล่าวจึงส่งผลให้หมู่บ้านชายแดนขาดการพัฒนาและเกิดวิกฤตการณ์ (crisis) ต่าง ๆ ขึ้นในหมู่บ้านทั้งทางด้านการเมือง เศรษฐกิจ และสังคม การวิจัยนี้มีจุดประสงค์ที่จะศึกษาว่า โครงการสร้างความมั่นคงในชนบทที่หมู่บ้านของ ตชด. จะสามารถดำเนินการพัฒนาหมู่บ้านชายแดนที่มีปัญหาด้านความมั่นคงและเกิดวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ขึ้น โดยการศึกษาวิจัยจะมุ่งเน้นในเรื่องการแก้ไขวิกฤตการณ์ทางการเมือง (political crisis) ว่าสามารถดำเนินการและประสบผลสำเร็จเพียงใด โดยศึกษาในเรื่องบทบาทของ ตชด. ซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐในการชี้แนะและชักจูงประชาชน นโยบายการดำเนินการตามโครงการฯของ ตชด. บทบาทของผู้นำหมู่บ้านและคณะกรรมการหมู่บ้านและการเข้ามีส่วนรวมของประชาชน (participation) ในหมู่บ้านวังผา ตำบลแม่จะเรา อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก วิทยานิพนธ์ฉบับนี้แยกการค้นคว้าออกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนแรกเป็นการค้นคว้าในห้องสมุด เพื่อศึกษาความหมายทางวิชาการของการพัฒนาทางการเมืองและวิกฤตการณ์ทางการเมืองซึ่งจะส่งผล ต่อการพัฒนาเพื่อความมั่นคงของประเทศ ในส่วนที่สองเป็นการค้นคว้าทางด้านการวิจัยสนาม เพื่อหาข้อมูลสนับสนุนผลการค้นคว้าจากห้องสมุด ในด้านการวิจัยสนามจะทำโดยการสัมภาษณ์ การสังเกตการณ์ของผู้วิจัย และแจกแบบสอบถามไปยังประชาชนในเขตบ้านวังผา ซึ่งจากการศึกษาวิจัยปรากฏว่า 1. ตชด. มีบทบาทในการชี้แนะและชักจูงให้ประชาชนในหมู่บ้านเข้าร่วมมือกับรัฐบาล ในการที่จะสร้างความมั่นคงขึ้นในหมู่บ้านชายแดน 2. ตชด. ที่เข้าดำเนินการตามโครงการ ได้กำหนดนโยบายในการพัฒนาหมู่บ้านวังผาให้เป็นหมู่บ้านพัฒนาชายแดนตัวอย่าง โดยการประสานงานกับประชาชนในหมู่บ้าน 3. ตชด.ได้ให้ความสนใจเป็นอย่างยิ่งในการแนะนำประชาชน ผู้นำหมู่บ้าน คณะกรรมการหมู่บ้าน ภายใต้การควบคุมดูแลของ ตชด. ที่ดำเนินการพัฒนาหมู่บ้าน เป็นผู้ที่ประชาชนให้ความนับถือและเชื่อฟังในคำแนะนำ 4. ผู้นำหมู่บ้าน และคณะกรรมการหมู่บ้าน มีความรู้ ประสบการณ์ ในการพัฒนาหมู่บ้าน โดยเฉพาะผู้ใหญ่บ้านมีลักษณะทั้งผู้นำตามธรรมชาติ และผู้นำตามกฎหมาย มีความเข้าใจและทัศนะที่ เห็นด้วยกับโครงการของ ตชด. และใช้วิธีดำเนินการตามหลักประชาธิปไตยให้ประชาชนในหมู่บ้าน 5. ประชาชนในหมู่บ้านเข้าไปมีส่วนร่วมกับโครงการของ ตชด. เพราะการดำเนินการของโครงการสอดคล้องกับความต้องการของประชาชน และประชาชนยอมรับและเชื่อมั่นในตัวผู้นำและคณะกรรมการหมู่บ้าน จากผลการวิจัยทั้ง 5 ข้อ เป็นเครื่องแสดงให้เห็นถึงผลสำเร็จตามโครงการของ ตชด. ในการแก้ไขวิกฤตการณ์ทางการเมืองที่เกิดขึ้นในหมู่บ้านวังผาได้อย่างดียิ่ง ในอันที่จะพัฒนาหมู่บ้านชายแดนให้เกิดความมั่นคงและส่งผลให้ประเทศชาติมั่นคงในที่สุด