บทคัดย่อ
             การสำรวจความหลากหลายของนก บริเวณพื้นที่ชุ่มน้ำเกษตรกึ่งอินทรีย์ เปรียบเทียบกับพื้นที่เกษตรเคมีในตำบลพันเสา อำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลกโดยใช้วิธีการสำรวจตามจุดกำหนด (Point count) โดยกำหนดจุดสำรวจในพื้นที่เกษตรกึ่งอินทรีย์และเกษตรเคมี พื้นที่ละ 13 จุดสำรวจ ขนาดจุดสำรวจละ 100 x 100 เมตร ทำการสำรวจเดือนละครั้ง ช่วงเช้า ระหว่างเวลา 6.00 - 10.00 นาฬิกา รวมทั้งหมด 4 เดือน ระหว่างเดือนมีนาคม - มิถุนายน 2555 ทำการจดบันทึกข้อมูล ชนิด จำนวนนก และจำแนกชนิดนกโดยเทียบกับหนังสือคู่มือ นกเมืองไทย ทำการสำรวจนก ทั้ง 13 จุดสำรวจในแต่ละพื้นที่ โดยแต่ละจุดใช้เวลาในการสำรวจ 10 นาที ผลจากการศึกษาพบนกทั้งหมด 1,826 ตัว 52 ชนิด แยกตามหลักอนุกรมวิธานได้ 9 อันดับ 30 วงศ์ จัดเป็นนกประจำถิ่น 42 ชนิด นกอพยพ 9 ชนิด และนกอพยพมาทำรังวางไข่ 1 ชนิด ชนิดนกที่สำรวจพบเฉพาะพื้นที่เกษตรกึ่งอินทรีย์มี 8 ชนิด เกษตรเคมี มี 9 ชนิด และพบได้ทั้ง 2 พื้นที่มี 36 ชนิด เมื่อนำนกที่พบทั้งหมดมาจัดกลุ่มตามชนิดของอาหารที่กิน แบ่งได้เป็น 3 กลุ่ม โดยพบกลุ่มนกกินสัตว์ (G3) (carnivorous และ insectivorous) มากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 56 รองลงมาได้แก่ กลุ่มนกกินพืช (G1) (frugivorous, nectarivorous และ granivorous) คิดเป็นร้อยละ 25 และกลุ่มนกที่กินทั้งสัตว์ และพืช (G2) (omnivorous) มีน้อยที่สุด คิดเป็นร้อยละ 19 และพบว่าค่าดัชนีความคล้ายคลึงของสังคมนกสูงมากถึง 0.83 แต่องค์ประกอบนก ทั้ง จำนวนชนิดนก ความหนาแน่น และค่าความหลากหลายของนก ในพื้นที่เกษตรทั้งสอง ไม่แตกต่างกันทางสถิติ แสดงว่าโครงสร้างของระบบนิเวศในพื้นที่ศึกษายังเป็นเนื้อเดียวกัน

คำสำคัญ : ความหลากหลายของนก พื้นที่ชุ่มน้ำ จังหวัดพิษณุโลก เกษตรกึ่งอินทรีย์ เกษตรเคมี